لزوم صدقه : تحقق صدقه با شرايط ، لزوم آن را درپى دارد ؛ بدين معنا كه مالك نمىتواند آن را پس بگيرد . بر اين قول ادعاى اجماع شده است ؛ ليكن از برخى قدما قول به جواز رجوع و پس گرفتن صدقه نقل شده است . 26
آداب و سنن :
جنس صدقه : مستحب است صدقه از حلالترين و پاكترين اموال 27 و محبوبترين آنها نزد انسان باشد ؛ 28 چنان كه در قرآن كريم به آن تصريح شده است . 29
مستحب است هنگام دادن صدقه آنچه براى نيازمند ، سودمندتر است لحاظ شود ، مانند خوراكى در زمان كمبود و گرانى . 30
مقدار صدقه : مستحب است صدقه در جانب زيادى به اندازهاى باشد كه صدقه دهنده زيان نبيند . معيار آن در قرآن كريم ضمن دو آيه اين گونه بيان شده است : « دست خود را ( در انفاق و نيكى به خلق ) نه محكم به گردنت ببند و نه بسيار گشادهدار كه ( هر كدام كنى ) به نكوهش و درماندگى خواهى نشست » . 31 » ( بندگان صالح ) آناناند كه هنگام انفاق ( به مسكينان ) اسراف نكرده و بخل هم نورزند ؛ بلكه احسان آنان در حدّ ميانه و اعتدال باشد » . 32
صدقه در جانب كمى ، حدّى ندارد و حتى دادن يك خرما يا بخشى از آن ، صدقه محسوب مىگردد ؛ ليكن سزاوار است ، شأن و حال صدقه گيرنده از جهت نياز و منزلت و جايگاه اجتماعىاش لحاظ شود . 33
زمان صدقه : صدقه دادن در هر زمان و در هر حال ، و نيز در آغاز روز و شب براى دفع نحوست و هنگام سفر براى ايمن بودن از خطرات آن و گاهِ قرار گرفتن در معرض بلا و بيم رخدادهاى ناگوار ، مستحب است .
صدقه دادن در زمانهاى شريف و عزيز ، همچون روز جمعه ، روز عرفه ، ماه رمضان و ساير اعياد مستحب مؤكد است .
مستحب است انسان در حال سلامت و پيش از آنكه بيمار شود مبادرت به صدقه دادن نمايد . 34
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 69
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٦٩