ملاك در حرمت زكات فطرهء غير سيد بر سيد آن است كه زكات دهنده ( معيل ) غير سيد باشد ؛ از اين رو ، كسى كه عيالش سيد است ، اما خود او هاشمى نيست ، نمىتواند زكات فطرهء آنان را به هاشمى بدهد و در صورت عكس ، جايز است . 6
خمس : خمس درآمد حاصل از كسب و تجارت ، پس از كسر هزينههاى سالانهء خود و عيالش در حدّ شأنشان ، پرداخت مىشود 7 ( - - ) مئونه ) .
حج : در تحقق استطاعت ( - - ) استطاعت ) علاوه بر مخارج حج ، داشتن مخارج عيال ( خانواده ) تا زمان بازگشت از حج لازم است . 8
آيا علاوه بر آن ، حج گزار بايد توانايى ادارهء زندگى خود و خانوادهاش را پس از بازگشت از حج داشته باشد ؛ به گونهاى كه به سبب هزينه كردن مال خود در حج ، پس از مراجعت ، بيم ابتلا به تنگدستى نداشته باشد يا نه ؟ مسئله اختلافى است . بيشتر فقها آن را شرط مىدانند 9 ( - - ) رجوع به كفايت ) .
بردن يا فرستادن عيال به حج ، هرچند با صرفه جويى در هزينههاى زندگى يا قرض كردن ، مستحب است 10 ( - - ) احجاج ) .
مستحب است سر پرست خانواده هنگام سفر دو ركعت نماز بخواند و براى عيال خود دعا كند و آنان را به خدا بسپارد . 11
جهاد : بر فقير ( ناتوان از تأمين مخارج خود و عيالش ) جهاد واجب نيست . 12
دين : به تصريح برخى ، مستحب است بدهكار براى اداى دين ، بر خود و خانوادهاش - در صورت رضايت آنان - در زندگى و معيشت سخت بگيرد . 13
نكاح : توسعه بر خانواده در مسكن و نيز هزينههاى جارى زندگى ؛ بويژه در شب و روز جمعه و اعياد ، همچون عيد فطر و قربان ، مستحب است ؛ 14 چنان كه كار كردن به منظور توسعه بر خانواده استحباب دارد . 15
خوردن گوشت عقيقه ( - - ) عقيقه ) بر پدر و مادر و اعضاى خانواده ، حتى قابله در صورتى كه جزء عيال محسوب گردد ، مكروه است . 16
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 522
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٥٢٢