صحّت حمل
صحّت حَمل : صحيح بودن حمل لفظ بر يك معنا .
از آن به مناسبت بحث حقيقت و مجاز در بخش الفاظ از مباحث اصول فقه سخن گفتهاند .
از نشانههاى حقيقى بودن استعمال لفظى در يك معنا صحّت حمل است ؛ بدين معنا كه در مواقع ترديد در حقيقى يا مجازى بودن معنايى براى لفظ ، چنانچه حمل لفظ بر آن معنا صحيح و سلب آن نادرست باشد ، استعمال حقيقى است و اگر عكس آن - يعنى حمل لفظ بر معنا نادرست و سلب آن صحيح - باشد ، استعمال مجازى خواهد بود ، مانند استعمال لفظ شير در حيوان درندهء معروف و فرد شجاع كه در اوّلى حقيقى و در دومى - كه سلب عنوان شير از او صحيح است - مجازى خواهد بود . 1
( - - ) حقيقت ) ( - - ) مجاز )
صحّت سلب
صحّت سَلب : صحيح بودن سلب لفظ از يك معنا .
از آن به مناسبت بحث حقيقت و مجاز ، در بخش الفاظ از مباحث اصول فقه سخن گفتهاند .
از نشانههاى مجاز بودن استعمال لفظ در معنايى صحّت سلب است ؛ بدين معنا كه در مواقعى كه حقيقى يا مجازى بودن استعمال لفظى در معنايى مشكوك باشد ، در صورت صحّت سلب معنا از آن لفظ ، استعمال لفظ در آن معنا مجازى خواهد بود ، مانند آنكه گفته شود : فلانى - به جهت شجاعتش - شير است . در اين مثال چون حقيقتا مىتوان گفت او شير نيست ، استعمال لفظ شير نسبت به وى مجاز خواهد بود . 1
( - - ) حقيقت ) ( - - ) مجاز )
صحّت ؛ قاعده
- - ) قاعدهء صحّت
هامش
( 1 ) . اصول الفقه 1 / 22 - 23 .
( 1 ) . اصول الفقه 1 / 22 - 23 .