عم ؛ سوره
- - ) نبأ ؛ سوره
عَمشاء
- - ) اعمش
عمق
عمق : گودى .
عنوان ياد شده در بابهاى طهارت ، اجاره و قصاص آمده است .
طهارت : به قول مشهور ، به آبى كر ( - - ) آب كر ) گويند كه اگر آن را در ظرفى كه هر يك از طول ، عرض و عمق آن سه وجب و نيم است بريزند ، پر كند . 1
مستحب است عمق قبر به اندازهء قامت انسان معتدل و دست كم تا ترقوه - كمترين حدّ استحباب - باشد . 2
اجاره : شرط صحّت عقد اجاره براى كندن چاه ، مشخص بودن حفر از جهت عرض و عمق است . 3
قصاص : به قول مشهور ، در قصاص جراحت ( - - ) جراحت ) رعايت همسانى گسترهء دو جراحت از جهت طول و عرض لازم است و از جهت عمق لازم نيست . 4 برخى همسانى از جهت عمق را نيز تا حدّ ممكن لازم دانستهاند . 5
عمل
عمل : كار .
به گفتهء برخى لغويان ، عمل عبارت است از هر كارى كه از روى قصد انجام گيرد و از نظرگستره اخص از « فعل » است ؛ زيرا فعل بر كار بدون قصد نيز اطلاق مىشود 1 ( - - ) فعل ) .
به گفته برخى ديگر ، عمل به كارى گفته مىشود كه از روى عقل و انديشه باشد ؛ از اين رو ، قرين علم قرار مىگيرد ؛ ليكن فعل اعم است . 2
هامش
( 2 ) . الخلاف 3 / 559 - 562 ؛ كتاب السرائر 3 / 168 ؛ جامع المقاصد 9 / 122 ؛ جواهر الكلام 28 / 140 - 144 *
( 3 ) . مختلف الشيعة 6 / 332 *
( 4 ) . فقه القرآن 2 / 294 *
( 5 ) . الخلاف 3 / 560 ؛ كتاب السرائر 3 / 168 ؛ تحرير الاحكام 3 / 323 ؛ الدروس الشرعية 2 / 281 ؛ الحدائق الناضرة 22 / 287 - 289 ؛ جواهر الكلام 28 / 146 *
( 6 ) . تحرير الاحكام 3 / 323 *
( 7 ) . مسالك الافهام 5 / 424 - 425 ؛ الحدائق الناضرة 22 / 285 ؛ جواهر الكلام 28 / 144 *
( 8 ) . جواهر الكلام 28 / 145 .
( 1 ) . جواهر الكلام 1 / 172 *
( 2 ) . 4 / 300 - 301 ؛ منتهى المطلب 7 / 386 - 387 *
( 3 ) . المبسوط 3 / 237 *
( 4 ) . مسالك الافهام 15 / 272 *
( 5 ) . مهذب الاحكام 29 / 10 .