ازدواج كردن براى دختر و پسر مستحب و عزب ماندن مكروه است . 1 در روايتى از پيامبر اسلام صلّى اللَّه عليه و آله آمده است : « بى ارجترين مردگان شما عزباناند » . 2
در صورتى كه عزوبت موجب ابتلاى فرد به حرام گردد ، ازدواج كردن واجب و عزب ماندن حرام خواهد بود . 3
عزيمت
عزيمت : مقابل رخصت / سورهء داراى سجدهء واجب ( - - ) عزائم ) / كلماتى كه با آنها ارواح خبيث را از بدن فرد گرفتار خارج مىكنند ؛ ايجاد كارهاى خارق العاده به كمك ارواح بسيط ( - - ) سحر ) .
عزيمت به معناى نخست مقابل رخصت ( - - ) رخصت ) قرار دارد و در لغت به معناى قصد مؤكّد آمده است ؛ 1 ليكن در اصطلاح عبارت است از الزام شرعى به انجام دادن كارى يا ترك آن .
بنابر اين ، در موارد رخصت ، عمل به مقتضاى رخصت الزامى ندارد و ترك آن جايز است ؛ ليكن در موارد عزيمت ، عمل به مقتضاى عزيمت واجب ، و ترك آن ممنوع است .
برخى گفتهاند : نفى حرج در شريعت از باب رخصت و نفى ضرر از باب عزيمت است ؛ بدين معنا كه تكليفى كه به سبب حرجى بودن از مكلّف برداشته مىشود ، مشروعيتش باقى است ؛ از اين رو ، در صورتى كه مكلف با تحمل مشقت تكليف حرجى را به جاآورد ، جايز و صحيح است ؛ ليكن تكليفى كه بر اثر زيان بار بودن برداشته شده ، مشروعيت آن نيز برداشته مىشود . از اين رو ، چنانچه مكلف با تحمل زيان ، آن را انجام دهد ، عمل انجام گرفته صحيح و كافى نخواهد بود ، مانند روزه كه اگر براى مكلف زيان داشته باشد ، گرفتن آن صحيح نيست و اگر با وجود ضرر روزه بگيرد ، قضاى آن واجب است ؛ اما اگر مشقت داشته باشد و نه ضرر ، روزهاش صحيح است . 2
بنابر ديدگاه برخى ، عزيمت از احكام وضعى است ( - - ) حكم وضعى ) .
هامش
( 1 ) . جواهر الكلام 29 / 15 - 16 ؛ العروة الوثقى 5 / 483 *
( 2 ) . وسائل الشيعة 20 / 19 *
( 3 ) . جواهر الكلام 29 / 14 و 396 ؛ العروة الوثقى 5 / 483 .