نوحه سرايى براى مرده در صورت راست گفتن دربارهء ميّت ، جايز و گرفتن اجرت در ازاى آن بىاشكال است ؛ هرچند مكروه مىباشد و در صورت دروغ گفتن ، حرام و گرفتن پول در ازاى آن باطل است . 7
( - - ) تسليت )
عَزَب
- - ) عزوبت
عزل
عَزل : جدا كردن و كنار گذاشتن چيزى / بر كنار كردن كسى از كارى / ريختن منى در خارج از رحم زن ، هنگام نزديكى .
از عزل به معناى نخست در بابهاى زكات ، دين ، صدقات و نكاح سخن گفتهاند .
زكات : با نبود مستحق زكات ، عزل و كنار گذاشتن زكات براى مالك جايز است . 1 برخى تصريح به استحباب عزل كردهاند ؛ 2 ليكن قائلى كه به وجوب آن تصريح كرده باشد يافت نشده است ؛ هرچند احتمال وجوب آن به ظاهر عبارت برخى قدما نسبت داده شده است . 3 آيا با وجود مستحق نيز عزل جايز است يا نه ؟ مسئله اختلافى است . 4
عزل با كنار گذاشتن مالى معيّن به قصد زكات تحقق مىيابد . فايدهء عزل آن است كه مال كنار گذاشته شده بهطور قهرى به ملك مستحقان درآمده و در دست زكات دهنده امانت خواهد بود . در نتيجه درصورت تلف شدن ضامن نمىباشد ، مگر آنكه تعدّى يا تفريط كرده باشد يا با وجود مستحق ، بدون عذر ، پرداخت زكات را به او به تأخير انداخته باشد . 5 فايدهء ديگر آن ، اين است كه منافع مال كنار گذاشته شده از آن مستحقان خواهد بود . 6 برخى ميان منافع متصل ، همچون چاق شدن گوسفند و منافع منفصل از قبيل بچهاى كه مىزايد ، تفصيل داده و
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة 14 / 500 ؛ توضيح المسائل مراجع 2 / 1024 *
( 2 ) . وسائل الشيعة 14 / 593 - 597 ؛ مستدرك الوسائل 10 / 311 و 385 *
( 3 ) . جواهر الكلام 4 / 371 ؛ التنقيح ( الطهارة ) 9 / 235 ؛ صراط النجاة ( تبريزى ) 5 / 300 *
( 4 ) . نجاة العباد / 308 *
( 5 ) . العروة الوثقى 5 / 125 - 126 *
( 6 ) . توضيح المسائل مراجع 2 / 691 *
( 7 ) . تذكرة الفقهاء 12 / 134 ؛ جواهر الكلام 22 / 54 - 55 .