و از اين جهت بر عام مقدم است و قوىتر بودن ظهور دخالتى در آن ندارد . 10
تخصيص قرآن به خبر واحد : قرآن كريم هرچند از جهت سند قطعى است ، ليكن از جهت دلالت ، همهء آيات آن ، نصّ و قطعى نمىباشد ؛ بلكه ظهور در عموم و اطلاق دارند و دلالتشان ظنى است .
از سوى ديگر ، شاهد برخى رواياتى هستيم كه مفاد آنها تخصيص و تقييد اين عمومات و مطلقات ، و قرينه و شاهد بر اين است كه از اين آيات ، عموم يا اطلاق آنها اراده نشده است .
روايت وارد شده در مقام تخصيص و تقييد چنانچه از نظر سند قطعى و يقينى باشد ، مانند خبر متواتر يا خبر واحدى كه قراين قطعى بر صدور آن از معصوم عليه السّلام وجود دارد ، شكى در تخصيص عمومات قرآن به آن نيست ؛ اما اگر خاص ، خبر واحد ظنى واجد شرايط حجيت باشد ( - - ) خبر واحد ) آيا عمومات قرآن به آن تخصيص مىخورد يا نه ؟ مسئله اختلافى است . بر جواز تخصيص ادعاى اجماع شده است . 11
استعمال عام در خاص : در اينكه استعمال عام در خاص مجاز است يا حقيقت يا در صورت متصل بودن ، حقيقت و در صورت منفصل بودن ، مجاز و يا عكس آن است ، ميان اصوليان اختلاف است . 12
عامّه
- - ) مخالف
عامى
- - ) عوام
عامّى
- - ) مخالف
عانه
- - ) زهار
عبا
- - ) ردا
عبادت
عبادت : پرستيدن و بندگى كردن .
هامش
( 1 ) . اصول الإستنباط / 131 *
( 2 ) . اصول الفقه 1 / 129 *
( 3 ) . 129 - 130 *
( 4 ) . اصطلاحات الاصول / 174 - 175 *
( 5 ) . اصول الفقه 1 / 130 *
( 6 ) .
اجود التقريرات 2 / 313 ؛ اصول الفقه 1 / 132 *
( 7 ) .
اصول الفقه 2 / 205 *
( 8 ) . الفوائد الحائرية / 319 *
( 9 ) . اصول الفقه 1 / 144 - 145 *
( 10 ) . 2 / 148 - 149 *
( 11 ) . اصول الإستنباط / 161 - 162 ؛ افاضة العوائد 1 / 358 ؛ تهذيب الاصول ( امام خمينى ) 2 / 58 *
( 12 ) . اصول الفقه 1 / 133 .