طيّب
طَيّب : مقابل خبيث .
واژهء طيّب در قرآن كريم ، صفت خوردنيها و آشاميدنيها ، 1 اشخاص ، همچون مؤمن ، 2 رفتارها و گفتارها ، 3 مكانها 4 و غير آنها از قبيل خاك ، 5 قرار گرفته است . منظور در اين نوشتار ، كاربرد نخست است .
خوردنى و آشاميدنى طيّب ؛ يعنى آنچه كه طبع غالب انسانها در مناطق و زمانهاى مختلف با نژادها و آيينهاى متفاوت از آن تنفر ندارد ؛ بلكه از خوردن و نوشيدن آن لذّت مىبرد . 6 البته طيّب در معناى حلال ، پاك و نيز چيزى كه وجودش براى انسان زيانى ندارد ، مانند هواى مطبوع و معتدل نيز به كار رفته است و به چنين هوايى هواى طيّب گفته مىشود .
در مقام نقل حديث از امامان عليهم السّلام ، چنانچه از عنوان « طيّب » استفاده شود ، مراد امام هادى عليه السّلام است . 7 از احكام عنوان ياد شده در باب اطعمه و اشربه سخن گفتهاند .
خداوند در قرآن كريم ، در آيات متعدد از حلال بودن طيّبات سخن گفته است . 8 چنان كه در آيات زيادى به روزى دادن طيّبات به بندگان اشاره كرده 9 و فرستادگان خود را به خوردن طيّبات دستور داده 10 و از بهره گرفتن از خبائث ( - - ) خبيث ) منع كرده است . 11
براى تشخيص طيّب از خبيث در مواردى كه شرع مقدس بدان تصريح نكرده است ، به عرف متوسط - عرف بدور از افراط و تفريط كه نه اهل دقت در حدّ وسواس است و نه بىمبالات و مسامحهگر - رجوع مىشود . در موارد شك نيز اصل حليّت جارى مىگردد . 12
طيب مولد
طيب مولد : حلال زاده بودن ( - - ) حلال زاده ) .
هامش
( 1 ) . بقره / 172 ؛ نحل / 114 *
( 2 ) . آل عمران / 38 ؛ انفال / 37 ؛ نور / 26 *
( 3 ) . نساء / 2 ؛ ابراهيم / 24 ؛ فاطر / 10 *
( 4 ) . توبه / 72 ؛ سبأ / 15 ؛ اعراف / 58 *
( 5 ) . مائده / 6 *
( 6 ) . المبسوط 6 / 279 ؛ زبدة البيان / 794 ؛ جواهر الكلام 36 / 239 ؛ الميزان 5 / 201 - 202 *
( 7 ) . روضة المتقين 6 / 338 *
( 8 ) . مائده / 4 و 5 ؛ اعراف / 157 *
( 9 ) . انفال / 26 ؛ يونس / 93 ؛ اسراء / 70 *
( 10 ) . مومنون / 51 *
( 11 ) . اعراف / 157 *
( 12 ) . مهذب الاحكام 23 / 115 .