و تيمّم به نيّت خوابيدن و مانند آن ، مصداق طهارت نخواهد بود و طهارت شامل آنها نمىشود ؛ زيرا هيچ يك از آنها موجب اباحهء دخول در نماز نمىشود ؛ ليكن اگر طهارت عبارت باشد از وضو ، غسل و تيمّمى كه تأثيرگذار در عبادت است ؛ چه از جهت اباحهء دخول در نماز و چه از جهت حصول كمال ، شامل وضوى مجدد نيز مىشود ؛ زيرا چنين وضويى موجب كمال طهارت مىگردد و اگر طهارت عبارت باشد از مطلق وضو ، غسل و تيمّم ، همهء مصاديق ياد شده را در بر مىگيرد . 12
موضوع مقاله ، ، طهارت به معناى اعم است كه شامل طهارت از حدث و طهارت از خبث مىشود . طهارت عنوان بابى مستقل از بابهاى مهم و مفصل فقهى است كه از احكام آن به تفصيل در اين باب سخن گفتهاند .
الف . طهارت از حدث .
اقسام : طهارت از حدث دو قسم است : طهارت با آب كه به گونهء وضو ( - - ) وضو ) يا غسل ( - - ) غسل ) انجام مىشود .
اولى را - كه بر طرف كنندهء حدث اصغر است - طهارت صغرى و دومى را - كه بر طرف كنندهء حدث اكبر است - طهارت كبرى مىنامند ، و طهارت با خاك كه به گونهء تيمّم ( - - ) تيمّم ) صورت مىگيرد و بدل از طهارت صغرى و كبرى است . از اين سه نوع طهارت به « طهارات ثلاث » ياد مىشود . طهارت با آب اصل است و عدول از آن به طهارت با خاك تنها در موارد استثنايى و ضرورت است . 13
حكم تكليفى : طهارت يا واجب است و يا مستحب .
طهارت واجب : طهارت از حدث ( با وضو ، غسل يا تيمّم ) براى به جا آوردن اعمال زير واجب است :
1 . نماز واجب ، 14 جز نماز ميّت 15 ( - - ) نماز ميّت ) .
2 . طواف واجب . 16
3 . مسّ نوشتههاى قرآن . 17
4 . مسّ نامهاى خداوند تعالى ، پيامبر اعظم صلّى اللَّه عليه و آله و به قول مشهور ، اهل بيت عليهم السّلام 18 ( - - ) اسماء متبرك ) .
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 240
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٢٤٠