ضمان مسمّى
ضمان مسمّى [ ضمان معاوضى ] : ضمان به عوض در عقود معاوضى .
ضمان مسمّى در برابر ضمان غرامت ( - - ) ضمان غرامت ) ، عبارت است از ضمان هر يك از دو عوض به مقابل آن در معاملات معاوضى ، همچون بيع كه در آن ، ضمان مبيع ( كالا ) به ثمن ( بهاى كالا ) و ضمان ثمن به مبيع است . 1
در ضمان مسمى ، هر يك از دو عوض معلوم و مشخص است ؛ بر خلاف ضمان غرامت يا واقعى كه ضمان به مثل يا قيمت واقعى آنچه تلف شده است ، مىباشد . 2
( - - ) ضمان )
ضمان معاوضى
- - ) ضمان مسمّى
ضمان مقبوض به عقد فاسد
- - ) قاعده ما يضمن
ضمان نفْس
- - ) كفالت
ضمان واقعى
- - ) ضمان غرامت
ضميمه
ضميمه : همراه چيزى ؛ پيوست .
از احكام مرتبط با آن در بابهاى مختلفى همچون طهارت ، زكات ، تجارت و شهادات سخن گفتهاند .
ضميمه در نيّت : در صحّت عباداتى چون وضو ، نماز و روزه قصد قربت شرط است . در صورتى كه عبادت كننده به قصد تقرب اغراضى ديگر را ضميمه كند آيا اين عمل موجب بطلان عبادت مىشود يا نه ؟ ضميمه سه گونه است :
1 . ضميمهء مباح و جايز ، مانند خنك يا گرم و يا تميز شدن .
2 . ضميمهء حرام ، مانند ريا ( - - ) ريا ) و سمعه ( - - ) سمعه ) .
3 . ضميمهء آنچه از نظر شرع راجح و مستحب است .
هامش
( 1 ) . القواعد الفقهية ( بجنوردى ) 6 / 107 *
( 2 ) . مسالك الافهام 4 / 190 - 191 ؛ مفتاح الكرامة 12 / 656 ؛ المناهل / 130 *
( 3 ) . جواهر الكلام 26 / 148 - 149 *
( 4 ) . الخلاف 5 / 275 ؛ مسالك الافهام 9 / 395 ؛ جواهر الكلام 43 / 149 - 150 *
( 5 ) . مستمسك العروة 13 / 359 *
( 6 ) . العروة الوثقى 5 / 441 - 442 ؛ تكملة منهاج الصالحين / 107 .
( 1 ) . حاشية كتاب المكاسب ( اصفهانى ) 1 / 207 ؛ القواعد الفقهية ( بجنوردى ) 5 / 268 *
( 2 ) . القواعد الفقهية ( بجنوردى ) 7 / 113 .