و ماؤكم زعاق . . . بلادكم أنتن بلاد اللَّه تربة : أقربها من الماء . . .
خ 13 / 2 و 5 و 6 ( آب شما شور . . . سرزمين شما بدبوترين زمينها از آسمان دور و به آب نزديك است )
3 - نكوهش از دگرگونى ارزشهاى اخلاقى
كنتم جند المرأة ، و أتباع البهيمة رغا فأجبتم ، و عقر فهربتم أخلاقكم دقاق ، و عهدكم شقاق خ 13 / 1 و 2 ( شريك يك زن و پير و يك حيوان بوديد تا صدا در مىداد مىجنگيديد ، وقتى كشته شد فرار كرديد ، اخلاق شما پست ، و پيمان شما گسسته است )
سوم - تاريخى
1 - تاريخ سياسى و تحولات مهم بصره
و المقيم بين أظهركم مرتهن بذنبه . . . كأنّى أنظر الى قريتكم هذه قد طبّقها الماء حتّى ما يرى منها إلّا شرف المسجد خ 13 / 2 - 7 ( آنكس كه در شهر شما زندگى كند گرفتار گناه خويش است . . . گويا بصره را مىنگرم كه موجهاى آب آن را فرا گرفته كه گلدستههاى مسجد شما پيداست )
خطبه 14 سياسى ، اخلاقى ، علمى
اوّل - سياسى
1 - علل سقوط و وابستگى مردم بصره
خفّت عقولكم و سفهت حلومكم خ 14 ( عقلهاى شما پست و افكار شما كودكانه است )
2 - علل فساد زدگى
خفّت عقولكم و سفهت حلومكم خ 14 ( عقلهاى شما پست و افكار شما كودكانه است )