از اين گفتار ژرف و جامع نكات لطيفى استفاده مىشود كه از آن جمله است : 1 - فقر و مستمندى ناپسند بوده و تحصيل بىنيازى با توّسل به اسباب و وسايل از نظر شارع پسنديده و مطلوب است . 2 - كسىكه از توسّل به وسايل ظاهرى معاشدر حالى كه آن وسايل آماده و در دسترس اوستخوددارى نمايد از رحمت خدا دور است ، زيرا اين كار يكنوع ناسپاسى در برابر نعمت خدا محسوب مىشود . 3 - رنج و كوشش در گردآوردن و فراهم ساختن عواملى كهبراى معاشنتيجه بخش است نزد شارع مقدّس پسنديده و مطلوب است .
23 - « زراره » از امام باقر عليه السلام نقل مىكند كه فرمود :
« مردى امير مؤمنان عليه السلام را با كيسهيى از هستههاى خرما ديد ، پرسيد : اينها چيست ؟ فرمود : « صد درخت خرما است ان شاء اللّه . و امير عليه السلام همهى آن هستهها را كاشت و يك دانه از آنها را نيز وانگذاشت » . « 1 »
ازاينروايت اكيدا تشويق و ترغيب به كشاورزى و درختكارى استفاده مىشود .
24 - امير مؤمنان على عليه السلام در حديثى مىفرمايند :
« معيشت مردمان از پنج چيز است : حكومت و فرمانروايى - كشاورزى و عمران و آبادى بازرگانى اجاره صدقهها »
و در همين حديث مىفرمايد : « و امّا عمران و آبادى بدان جهت كه خداى متعال مىفرمايد
( هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَ اسْتَعْمَرَكُمْ فِيها - )
اوست خدايى كه شما را از زمين آفريد و از
هامش
( 1 ) - وسائل 12 / 25 به نقل از كافى