فافهم : شايد اشاره باشد به اينكه در مبحث وجوب معرفت ، مبانى مختلفى وجود دارد ، از جمله :
1 . عدّهاى مثل صاحب مدارك به وجوب نفسى تهيّئى ملتزم شدهاند ؛
2 . گروهى مثل مرحوم آخوند به وجوب ارشادى عقلى براى ايمنى از عذاب - نه براى تحصيل غرض مولى - ملتزم شدهاند .
3 . برخى طرفدار وجوب ارشادى عقلى به مناط حفظ غرض مولى شدهاند ؛
4 . بعضى هم تعلّم را واجب به وجوب غيرى مولوى استقلالى دانستهاند و كارى به ملازمه ندارند كه از ظاهر اخبار هم همين مستفاد است . « 1 »
حال با اين همه مبانى نمىتوان گفت وجوب معرفت ، به اتّفاق كلمه و به طور جزم و حتم از نوع وجوب ارشادىِ عقلى است ؛ چراكه احتمالات ديگرى هم هست .
هامش
( 1 ) . اصول كافى ، ج 1 ، ص 35 و 36 .