[ تتمة المقصد الأول في الأوامر ]
[ تتمة الفصل الثاني فيما يتعلق بصيغة الأمر . ]
المبحث الثامن مرّه و تكرار
مبحث هشتم از مباحث باب صيغهء افعل دربارهء مرّه و تكرار است :
اينكه آيا مرّه و تكرار به معناى دفعه و دفعات است يا به معناى فرد و افراد است ؟ به زودى خواهد آمد و فعلا كارى به اين جهت نداريم ، الآن سخن در اين است كه : گاهى فعل امر به كمك قرينه بر خصوص مرّه دلالت مىكند مثلا صريحا بگويد : افعل مرّة يا اجماع بر مرّه دلالت كند و . . . و گاهى بر خصوص تكرار دلالت مىكند مثل
« فَاسْعَوْا إِلى ذِكْرِ اللَّهِ »
« 1 » كه به قول صاحب مدارك : الامر هنا للتكرار باتّفاق العلماء « 2 » در اينگونه موارد تابع قرينه هستيم ، انّما الكلام در مواردى است كه : صيغهء افعل بطور مطلق و مجرّد از هر نوع قرينهاى استعمال شود ، مثلا بفرمايد : اكرم زيدا يا اضرب خالدا و . . . سؤال اين است كه : آيا فعل امر عند الاطلاق بر خصوص مرّه دلالت دارد ؟ يا بر خصوص تكرار ؟ يا هيچكدام ؟ در اين رابطه اقوالى است :
1 - گروهى برآنند كه : صيغهء افعل بر طلب الفعل مرّة دلالت دارد ، و اضرب يعنى اضرب مرّة .
2 - گروهى برآنند كه : فعل امر بر طلب فعل مكرّرا دلالت دارد ، و اضرب اى اضرب مكرّرا .
3 - گروهى طرفدار اشتراك لفظى ميان مرّه و تكرارند .
4 - گروهى در مسئله توقّف كردهاند و . . . ولى مرحوم آخوند كارى به اين اقوال و بررسى
هامش
( 1 ) - سورهء جمعه ، آيهء 9 .
( 2 ) - مدارك الاحكام ، ج 4 ، ص اوّل .