امر سوّم تقسيمات واجب
امر سوّم از امور چهارگانهاى كه به عنوان مقدّمه در مبحث مقدّمهء واجب ذكر مىشود ، دربارهء برخى از تقسيمات واجب است . واجب ، در شرع مقدّس تقسيمهاى مختلفى دارد كه برخى از آنها قبلا در باب اوامر مطرح شد .
( نظير واجب تعبّدى و توصّلى ) و برخى بعدا در مباحث پايانى باب اوامر خواهد آمد ( نظير ، واجب مضيّق و موسّع ) و بخشى هم فعلا در باب مقدّمهء واجب مطرح است كه با اين بحث تناسب دارد . در اين رابطه چهار تقسيم بيان مىشود :
الف ) واجب مطلق و مشروط
يكى از تقسيمات واجب آنست كه واجب ، يا مطلق است يا مشروط . در كلمات اصوليّين تعريفهاى مختلفى براى اين دو قسم ذكر شده كه هر فرد يا گروهى به سليقهء خويش قيدى بر تعريف افزوده يا از آن كاسته است .
[ مرحوم مشكينى در حاشيه به سه تعريف اشاره كرده است .
1 - تعريف مشهور : واجب مطلق واجبى است كه اصل وجوبش متوقف نيست بر چيزى كه وجودش در خارج برآن متوقّف است . مثل نماز نسبت به تحصيل طهارت و استقبال و ستر عورت و . . .
واجب مشروط ، آن است كه اصل وجوبش متوقف است بر آنچه كه وجودش برآن وابسته است ، مثل حج نسبت به استطاعت ، نماز نسبت به وقت ، و زكات نسبت به تمكّن