1 - مبادى تصورى
2 - مبادى تصديقى
مبادى تصورى عبارتند از كليه تعريفاتى كه در يك علم انجام مىپذيرد ، از قبيل : تعريف موضوع علم ، تعريف موضوعات مسائل ، محمولات مسائل و . . . و اينها را بدان جهت مبادى تصورى گويند كه اين تعاريف ، سبب شناخت و تصور موضوع و . . . مىگردند .
مبادى تصديقى عبارتند از كليه قضايا و تصديقاتى كه مسائل يك علم بر آنها متوقف است .
به بيان ديگر مجموعه استدلالها و صغريات و كبريات هر مسألهاى را مبادى تصديقى آن مسئله يا علم گويند . و وجه تسميه مبادى تصديقى آنست كه : اين امور موجب تصديق به ثبوت محمول براى موضوع مىشوند .
البته علاوه بر مبادى مذكور سه نوع مبادى ديگر براى علم اصول فقه ذكر كردهاند كه عبارتند از :
1 - مبادى احكامى : مسائلى كه از ماهيت حكم و اقسام و احوالات آن بحث مىكند .
2 - مبادى لغوى : مسائلى از قبيل : حقيقت و مجاز ، مشترك ، منقول ، علائم آنها و . . .
3 - مبادى منطقى : مباحثى از قبيل : جزئى و كلّى ، جنس و فصل ، قضيه شرطيه و . . .
مسائل علم
عبارتند از يك سلسله قضاياى مختلف و متنوع و پراكندهاى كه چهبسا موضوعات آنها يا محمولاتشان و يا هر دو متفاوت بوده و ارتباطى بهم نداشته باشد ( فى المثل الفاعل مرفوع ، المفعول منصوب و . . . در علم نحو ، يا الامر ظاهر فى الوجوب ، الخبر الواحد حجة و . . . در علم اصول و . . . ) و معذلك جزء مسائل يك علم به حساب مىآيند .
سؤال : با اينكه قضاياى مذكور هيچ ارتباطى بهم ندارند ، چه عاملى باعث شده كه از مسائل يك علم محسوب شده ، در تحت لواى يك علم داخل گردند ؟ رشته پيوند و اتصال اين مسائل چيست ؟