مقدمهء نهم حقيقت شرعيه
امر نهم از امور مذكور در مقدمه پيرامون حقيقت شرعيه است : ترديدى نيست در وجود حقايق زير :
1 - حقايق لغويه : از قبيل : انسان ، فرس ، ماء ، اسد و . . . در عربى
2 - حقايق عرفيّهء عامه از قبيل : دابّه ، طياره ، سياره و . . .
3 - حقائق عرفيّه خاص يا اصطلاحيه مانند معرّف و حجت در منطق ، حكومت و ورود و اماره و اصل و . . . در اصول و . . .
4 - حقيقت متشرعيه كه در استعمالات مسلمين و پيروان شارع مقدس پس از رحلت رسول اكرم « ص » از الفاظ عبادات همين معانى شرعيه متبادر بوده و تا به امروز هم هست .
تمام اينها مسلم است ولى سخن در اين است كه :
آيا حقيقت شرعيه هم داريم يا نه ؟ يعنى آيا الفاظى داريم كه در عصر خود شارع مقدس و در لسان او و استعمال خود پيامبر « ص » ( نه پيروان او ) در معانى جديدة و مستحدثه حقيقت شده باشند ( به نحو وضع تعيينى يا تعينى ) يا چنين الفاظى نداريم ؟ در رابطه با وجود و عدم وجود حقيقت شرعيه اقوالى است كه به آن اشاره مىشود عدهاى بقول مطلق مثبتاند و عدهاى مطلقا نافىاند و عدهاى هم مفصّلاند كه خود مفصلين چند گروهند . برخى ميان الفاظ كثير التداول و قليل الاستعمال در لسان شارع تفصيل دادهاند . و عدهاى ميان الفاظ عبادات و معاملات تفصيل دادهاند و . . . كه تا شش قول گفته شده است .
مرحوم آخوند مىفرمايند : قبل از هر سخنى بجا است كه مقدمهاى بيان كنيم :