به اصل برائت مراجعه نمايد زيرا كه سابقا در مباحث علم اجمالى به ثبت رسيد كه مجراى اصل برائت موارد شك در اصل تكليف است نه موارد شك در مكلف به كه اينجاها جاى احتياط است و البته در علم اجمالى فرقى نيست كه صغير باشد يعنى دائره‌اش منحصر به ظهر و جمعه باشد يا كبير باشد و دائره‌اش از منطقة البروج هم وسيع‌تر باشد يعنى كل احكام را دربرگيرد باز هم بايد احتياط كرد
[ منتها بفرمودهء مرحوم آشتيانى در علم اجمالى صغير شبهه قليل در قليل است ولى در علم اجمالى كبير شبهه كثير در كثير است و سابقا در هر دو مورد قائل به لزوم احتياط شديم ]
فان قلت :
مستشكل مىگويد : اين دليل پنجم شما نه تنها به نفع شما تمام نمىشود بلكه به ضرر شما نتيجه مىدهد
يعنى اين دليل كه از راه علم اجمالى پيش آمد نتيجه‌اش اينست كه چون علم اجمالى به وجود واجبات و محرمات داريم حق نداريم قبل الفحص اصل برائت جارى كنيم ما مىگوئيم اگر چنين است پس بعد الفحص و اليأس عن الظفر بالدليل نيز مجاز نخواهيم بود از برائت استفاده كنيم بعلّت اينكه بعد الفحص هم علم اجمالى به قوت خويش باقى است و دليل قاطع بر انحلال آن قائم نشده پس باز هم بايد احتياط كرد و جاى جريان برائت نيست كما اينكه در علم اجمالى صغير چنين است و بقول رحمت الله در حاشيه لان الفحص لا يوجب جريان البراءة مع العلم الاجمالى و ذلك لان العلم الاجمالى بعد الفحص ايضا باق لم يرتفع به فاذا تفحصنا عن نجاسة احد الثوبين المشتبهين فلم نطلع على نجاسته فان
شرح رسائل (فارسى) — Page 291
Contributors: على محمدى خراسانى
P.291