( 2 - مسئله دوّم ) ( شبهه حكميه تحريميه و اجمال نص )
دومين مسئله از مسائل چهارگانه مطلب اوّل يعنى شبهه بدويّه تحريميه عبارتست از مسئله شبهات حكميه تحريميه كه منشأ شبهه اجمال نص باشد يعنى دوران امر است ميان حرمت و غير وجوب از ساير احكام تكليفيه و منشأ اشتباه هم اجمال نصّ است .
مقدّمه : اجمال نص گاهى از ناحيه اجمال در لفظى است كه دالّ بر حكم شرعى حرمت است مثلا حديثى رسيده مبنى بر اينكه : لا تشرب التتن ولى اين لا تشرب براى ما اجمال دارد يا بنا بر مبناى كسانى كه مىگويند :
صيغه لا تفعل مشترك لفظى است ميان حرمت و كراهت و هر مشترك لفظى عند الاطلاق اجمال پيدا مىكند و يا بر مبناى اينكه و لو صيغه نهى حقيقت در تحريم است .
امّا در كراهت هم مجازا خيلى استعمال شده حتى صار مجازا مشهورا بهطورىكه عند الاطلاق احتمال حقيقت و مجاز هر دو مساوى شده .
و ما در دوران امر ميان مجاز مشهور و حقيقت قائل به توقف هستيم و لذا امر بر ما مشتبه مىشود كه منظور كدام است ؟ و گاهى اجمال از ناحيه لفظى است كه دالّ بر موضوع حكم است و اين خود دو نوع است :
1 - گاهى اجمال لفظ از ناحيه معناى موضوع له است يعنى نمىدانيم كه براى چه معنائى وضع شده و بدنبال آن نمىدانيم كه مراد شارع چيست ؟
مثلا شارع فرموده : الغناء حرام ولى ما نمىدانيم كه معناى غناء چيست ؟ آيا غناء عبارتست از صوت مطرب ؟ يا عبارتست از صوت مرجّع ؟ و