اين به درد شما اخباريين نمىخورد زيرا كه اگر در موارد تمكن از استعلام كه مورد روايت است فتوا به احتياط لازم باشد دليل آن نيست كه در موارد عدم تمكن هم كه مورد بحث ما است فتوا به احتياط لازم باشد . و اگر مراد امام ( ع ) اين باشد كه احتياط كنيد يعنى توقف كنيد از فتوى و فتوا ندهيد نه به حكم واقعى و نه به حكم ظاهرى كه وجوب احتياط باشد باز هم مىگوئيم وجوب توقف در موارد تمكن از استعلام كه مورد حديث باشد دليل آن نمىشود كه در موارد فحص و يأس و عدم تمكن هم كه ما نحن فيه باشد احتياط و توقف واجب شود پس حديث مذكور از مورد بحث ما اجنبى است و به نفع اخبارى تمام نمىشود .
و امّا جواب از موثقهء عبد اللّه بن وضاح : خلاصهء موثقه :
راوى در مناطق سنىنشين زندگى مىكند و از آنجا به صورت مكاتبه از محضر امام هفتم ( ع ) سؤال مىكند : يا بن رسول اللّه ( ص ) قرص خورشيد از ما پنهان مىشود و آفتاب غروب مىنمايد و در پهنهء افق حمرهاى پيدا مىشود و مؤذنين در مناطق ما اذان مىگويند : آيا من با اذان سنىها مجاز هستم نماز مغرب و عشائم را بخوانم و اگر روزهدار هستم افطار كنم يا اينكه بايد صبر كنم تا اين حمره از بين برود ؟ حضرت ( ع ) در جواب نامه مرقوم فرمودند : ارى لك ان تنتظر و تأخذ بالحائطة لدينك محل شاهد همين جمله است كه امام فرمايد :
در دينت احتياط را از دست مده و لا ريب در اينكه اين جمله در مقام بيان مناط بوده و اختصاص به مورد حديث ندارد بلكه در جميع شبهات مطلب همين است و مطلوب اخبارى هم همين است .
جواب ما : مقدّمة : بطور مجمل چهار نوع حمره و قرمزى در افق متصور است .
1 - حمرهء مشرقيهاى كه در طرف صبح در ناحيه مشرق عالم پيش از
شرح رسائل (فارسى) — Page 356
Contributors: على محمدى خراسانى
P.356