پرداخته و وقتى مطلوب حاصل شد ديگر چه نيازى به علم تفصيلى و امتثال تفصيلى دارد ؟ و امّا از نظر شرعى هم هيچ دليلى بر خلاف اين حكم عقل و مقتضاى قاعده نداريم پس قطعا كفايت مىكند
صورت دوّم : عمل توصلى است و احتياط هم مستلزم تكرار نيست فى المثل نمىدانم آيا 10 درهم به زيد بدهكارم يا 12 درهم ، اداء دين واجب توصلى است و احتياط هم به اينست كه اكثر را يعنى 12 درهم را بدهم و اين عمل واحد است نه دو عمل حال در اين مورد هم به همان بيان صورت اول مقتضاى قاعده اينست كه امتثال اجمالى كافى است و از نظر شرعى هم مسئله مبتلا به اشكال و دليل بر خلاف نيست .
صورت سوّم : عمل تعبدى است و احتياط هم مستلزم تكرار است مثلا علم اجمالى دارم به وجوب ظهر يا جمعه و احتياط به اينست كه هم ظهر بخوانم و هم جمعه ( نماز هم تعبدى است ) حال در اينجا مقتضاى قاعده و حكم عقل اينست كه باز هم امتثال اجمالى كفايت مىكند زيرا كه غرض اطاعت واجب واقعى است آنطورى كه خدا خواسته و اين غرض با احتياط حاصل مىشود ديگر چه نيازى به تحصيل امتثال تفصيلى دارد ؟
سؤال : عبادت قصد قربت مىخواهد شما قصد قربت را چگونه درست مىكنيد ؟
جواب : قصد قربت آسان است به اينكه بگويد : « اتقرب بها او بصاحبها الى اللّه تعالى » و همين مقدار كافى است
سؤال : قصد تميز را [ كه بايد حين العمل مشخص كند كدام واجب واقعى است تا به همان تقرب بجويد ] چه مىكنيد ؟ جواب : هيچ دليلى بر اعتبار آن نيست آنكه دليل دارد قصد قربت است و لا غير
امّا از نظر شرعى : ادّعاى اجماع شده بر اينكه با تمكن از امتثال
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 95
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٩٥