1 . روايت زياد بن عيسى :
قال : سألت أباعبدالله ( ع ) عن قول الله عزّ وجلّ
لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ
، فقال : كانت قريش تقامر الرجل بأهله وماله فنهاهم الله عزّ وجلّ عن ذلك . « 1 »
2 . روايت نوادر :
قال : قال أبو عبدالله ( ع ) فى قوله الله عزّ وجلّ
لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ ،
قال : ذلك القمار . « 2 »
بنابراين آيه شريفه از استيلا بر مال ديگران از راههاى غير مشروع ، مثل قمار نهى كرده است و مورد بحث ما را شامل نيست ؛ زيرا تجارت يعنى مطلق معاوضه بر اعيان نجسه ، بنابراين بيع ، اجاره ، جعاله ، مصالحه و . . . طريق نامشروع نيستند تا مشمول آيه باشند .
آيه دوم ، آيه تحريم خبائث :
خداوند در بيان اوصاف پيامبر ( ص ) ميفرمايد :
. . . وَ يُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبائِثَ
؛ « 3 » او بر مردم خبائث را تحريم مىكند .
عنوان « خبيث » در مقابل عنوان « طيب » است و از مجموع كتب لغت و كلمات مفسران و بالاتر از همه از استعمالات قرآنى و روائى آنها استفاده مىشود كه اين دو ، هم وصف اعيان خارجى هستند ، مثل انسان خبيث يا طيب ، هم وصف اعراضاند ، مثل رنگ خبيث و رنگ طيب ، هم وصف نيتها و باطنها و نفوساند ، مثل نفس خبيث ، خُبث باطن ، هم وصف اخلاق زشت و زيبا هستند ، هم وصف اعمال زشت و زيبا مىتوانند باشند ، هم وصف اقوال و گفتههايند مثل كلمه خبيثه و كلمه طيبه و به معناى قبيح ، ردى ، پست و حرام شرعى اطلاق شدهاند . معادل فارسى كلمه خبيث « پليد » است
هامش
( 1 ) . همان ، ص 164 ، ح 1 .
( 2 ) . همان ، ص 166 ، ح 8 .
( 3 ) . اعراف ( 7 ) : 157 .