باب از ابواب كتاب تجارت آمده است . « 1 » براى نمونه در صحيحه رفاعه ميخوانيم :
لا بأس بشرائهم . « 2 »
در روايت ابراهيم بن عبدالحميد ميخوانيم :
اشترهنّ وبعهنّ ؛ « 3 »
كنيزهاى رومى را ميتوانى خريدارى كنى و بفروشى .
در مقابل مشهور مرحوم كاشف الغطاء و شاگردش مرحوم صاحب مفتاح الكرامه « 4 » و به پيروى از اين دو ، مرحوم صاحب جواهر « 5 » در خصوص مرتد فطرى با مشهور مخالفت كرده است و در بيع آن شبهه دارد . تعبير وى اين است :
أمّا المرتدّ عن فطرة فالمتّجه عدم جواز التكسّب به بناءً علي عدم قبول توبته ظاهراً وباطناً ولعلّ من جوّز بيعه كالمحقّق الثاني . . . بناه علي قبول توبته باطناً
. شبهات اين دسته چند امر است كه در اينجا آنها را بيان ميكنيم و پاسخ ميدهيم :
1 . كافر از اعيان نجسه است ، همين جهت مانع از جواز معامله او است .
پاسخ : تاكنون بارها بيان شد كه عين نجس بودن مانع از جواز معامله نيست .
2 . صحت انتفاع از عين نجس ، متوقف است بر قابل تطهير بودن ، و قبول تطهير در مرتدّ فطرى موقوف به قبول توبه است و توبه او قبول نيست تا قابل تطهير و در نهايت قابل انتفاع باشد .
پاسخ : بعضى از اعيان نجسه فايدهاش متوقف بر طهارت است ، مثل خمر كه تا سركه نشود قابل انتفاع نيست . ولى همه آنها چنين نيستند و بدون طهارت هم قابل انتفاعاند ، مثل انواع سگها و مملوك كافر كه قبلًا در دليل سوم مشهور به منافع آن اشاره شد .
4 . مهمترين شبهه اين است كه مرتدّ فطرى در معرض قتل است ، « 6 » بنابراين از ماليت
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعه ، ج 18 ، ص 243 - 245 ، باب 1 و 2 .
( 2 ) . همان ، ص 245 ، ح 1 .
( 3 ) . همان ، ح 2 .
( 4 ) . مفتاح الكرامه ، ج 12 ، ص 39 .
( 5 ) جواهر الكلام ، ج 22 ، ص 8 .
( 6 ) . يعنى هرچه زودتر بايد اعدام شود .