القيم را بدهد در ما نحن فيه احتمال فوق مطرح مىشود .
: قوله : و حاصله :
خلاصهء اين احتمال و آن وجه علّامه و فخر اين است كه : وجوب دفع قيمت مثل از زمان وجوب دفع تا زمان وجوب مبدل يعنى خود عين است و اعلى القيم در اين مدّت را بايد بپردازد .
: قوله : فافهم :
شايد اشاره باشد به اينكه : انقلاب عين به قيمى بودن و گرديدن مثل قيمى معقول است ولى انقلاب احدهما يا قدر جامع معنا ندارد چون قدر جامع كه چيزى جداى از افراد و مصاديق نيست .
[ نكات اين بحث ]
[ در خاتمه به دو نكته اشاره مىكنيم :
1 - مرحوم سيّد در حاشيه در رابطه با احتمالات پانزده احتمال با وجه و دليل آورده است كه ديدن آنها خالى از لطف نيست . مضافا به ده مطلبى كه به مناسبت ذكر كرده است « 1 »
2 - پنج احتمال مذكور از زبان علّامه چون در مكاسب به غير ترتيب علّامه آمده بود ، بجا است كه به ترتيب خود علّامه بياوريم :
احتمال اوّل : اعلى القيم از يوم الغصب تا زمان تلف ، بر مبناى انقلاب خود عين به قيمى بودن .
احتمال دوّم : اعلى القيم از زمان ضمان مثل تا زمان تلف مثل ، بر مبناى انقلاب مثل به قيمى .
احتمال سوّم : ضمان اعلى القيم از زمان غصب عين تا زمان تعذّر مثل ، بر مبناى انقلاب جامع بين عين و مثل به قيمت .
احتمال چهارم : اعلى القيم از زمان ضمان تا زمان اداء قيمت مثل ، برمبناى
هامش
( 1 ) حاشية السيّد على المكاسب ، ص 99 - 100 .