مالى متحمل شود .
در اينجا شيخ مىفرمايد : لا خلاف در اينكه اگر ضرر يك ضرر كثير و مضرّ به حال او است باز تفصّى واجب نيست و عجز از آن هم شرط نيست و با امكان آن هم ارتكاب حرام مباح است چه نسبت به ولايت و چه ساير محرّمات و تفصيلى نيست .
[ و اگر ضرر يسير و ناچيز باشد از مفهوم كلام شيخ برمىآيد كه با امكان تفصّى با ضرر يسير ، هنوز واقعا مكره نيست و حق ندارد حرامى را مرتكب شود . ]
حال همانطورى كه ملاحظه شد در هيچ موردى ميان نفس ولايت با محرمات بعد الولاية فرقى و تفصيلى مطرح نشد .
قوله : و كأنّ منشأ : مرحوم سيد مجاهد اقوال ثلاثه را از كجا آورده ؟ قول به تفصيل را از كدام عبارت فهميده ؟
شيخ اعظم مىفرمايد : گمان دارم منشأ و سرچشمه اين پندار كه در مسئله اختلاف وجود دارد و عدّهاى مفصّل هستند ] كلامى است از شهيد ثانى در مسالك در رابطه با شرح عبارت شرايع كه از عبارت شرايع مطلبى را بر خلاف عقيدهء خودش استظهار كرده و منشأ تفصيل مذكور اينجا است ، حالا براى روشن شدن مطلب به تمام اطراف آن ، مىگوئيم :
اوّلا بايد عبارت محقّق در شرايع را ببينيم .
ثانيا استظهار شهيد ثانى را از اين عبارت ملاحظه كنيم .
ثالثا اعتراض شهيد ثانى را بر محقّق اوّل طبق استظهارش بدانيم .
رابعا عقيدهء خود شهيد ثانى را .
و خامسا قضاوت مرحوم شيخ را كه مراد محقّق كدام است ؟ و اشتباه شهيد در كجا است ؟
شرح مكاسب (فارسى) — صفحة 86
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٨٦