( 12 ) ( غشّ و خيانت در معامله )
مسئلهء دوازدهم از مجموعهء بيست و هشت مسئلهء نوع رابع ، پيرامون يكى ديگر از كارهائى است كه فى نفسه حرام است و امرار معاش از طريق آن هم حرام مىباشد و آن مسئله غشّ است . قبل از هر مطلبى راجع به واژهء غش بحثى داريم :
برخى از فقهاء از قبيل شهيد در شرح لمعه و صاحب رياض در رياض المسائل اين كلمه را به كسر غين ضبط كردهاند ، و برخى ديگر از قبيل كاشف الغطاء و ديگران به فتح غين ضبط كردهاند ، و مرحوم شهيدى در حاشيه بر مكاسب « 1 » فرموده :
كلمهء غش به كسر غين اسم مصدر و به معناى عدم الخلوص عما يرغب عنه است [ يعنى ناخالصى ] و به فتح غين مصدر است اى عدم الاخلاص عما يرغب عنه كه فعل مكلف است يعنى ناخالص كردن و خيانت نمودن و در فارسى گول زدن و فريب دادن است .
و متناسب با عناوين قبلى همين دوّمى است زيرا سخن در عمل اختيارى مكلّف است نه نتيجهء عمل و لذا در مسائل قبلى از قبيل تدليس - تزيين - تشبيب - تصوير - تنجيم - حفظ كتب ضلال - سحر و . . . و نيز در مسائلى كه بعدا خواهد آمد .
هامش
( 1 ) هداية الطالب ص 60 و 61