از سال 1889 ادوارد گلازر ، باستانشناس اتريشى چهار بار به عربستان مسافرت كرد و در مأرب و جاهاى ديگر سرزمين سبأ به كاوش پرداخت و مجموعا 1032 كتيبه و 616 كتاب خطى كشف كرد و در سفر چهارم در سال 1892 دو كتيبه پيدا كرد كه از شكستن سد مأرب در سرزمين سبأ حكايت داشت .
بيشتر اين كتيبهها توسط فرهنگستان پاريس چاپ شده است و سنگ نبشتهها و كتب خطى كشفشده در موزههاى بريتانيا و برلين نگاهدارى مىشود .
از اواخر قرن 19 م ، به تدريج به توسط كسانى مانند ماندزونى « 1 » و هريس « 2 » گزارشهايى درباره صنعا و شهرهاى ديگر سرزمين سبأ انتشار يافت . « 3 » در قرن 20 م ، درّههاى حاصلخيز سرزمين سبأ به وسيله چند نفر مورد كاوش قرار گرفت .
در سال 1937 هيوسكات « 4 » از كوهستانهاى يمن ديدار كرد تا براى موزهء تاريخ طبيعى انگلستان مجموعهاى فراهم آورد . در سال 52 - 1950 بنياد امريكايى به كاوشهاى باستانشناسى در يمن و مأرب و جاهاى ديگر و نيز حضرموت پرداخت . « 5 »
كشفيات باستان شناسان در پايتخت سبأ
در فاصله 120 كيلومترى شرق صنعا ، پايتخت فعلى يمن ، آثار باستانى و خرابههاى شهر مأرب پايتخت كشور ، و بقاياى ستونهاى قصر بلقيس ملكه سبأ را مىتوان مشاهده كرد .
اين خرابهها ، صفحات تاريخ قوم سبأ را در بر گرفته و طبقات خاك روى آن را پوشانده است .
باستان شناسان از اين سرزمين آثار شگفتانگيزى كشف كرده و به غرب فرستادهاند
هامش
( 1 ) .Manzoni.
( 2 ) .Harris.
( 3 ) . مصاحب ، دائرة المعارف فارسى ، ج 2 ، ص 1717 .
( 4 ) .Scott.
( 5 ) . مصاحب ، دائرة المعارف فارسى ، ج 2 ، ص 1718 .