تفسير : كسانى كه به گوساله سجده نكرده بودند سجده كنندگان را بكشند . بعضى گويند : فرزندان اسرائيل سه گروه بودند : 1 ) كسانى كه گوساله را نپرستيدند و ديگران را هم از آن باز داشتند ؛ 2 ) آنانى كه به گوساله سجده كردند ؛ 3 ) كسانى كه نه خود سجده كردند و نه ديگران را منع كردند . گروه دوم به كشته شدن ، گروه سوم به كشتن ، گروه دوم مأمور گرديد تا توبهء سكوت ايشان نيز بجا شده باشد ؛ و گروه اول در اين توبه شريك نبودند ، زيرا به توبه حاجتى نداشتند . ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ عِنْدَ بارِئِكُمْ فَتابَ عَلَيْكُمْ إِنَّهُ اين بهتر است براى شما نزد آفرينندهءتان ؛ پس بازگشت خدا به مهربانى بر شما ، هر آئينه هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ ( 54 ) اوست بسيار توبهپذير ، نهايت مهربان . تفسير : علماء اختلاف دارند كه كشته شدن توبه است يا تتمّهء توبه . در شرع اسلام براى اينكه توبهء قاتل عمد پذيرفته شود ، بايد خود را در اختيار ورثهء مقتول گذارد ، آنگاه ورثه اختيار دارد كه قصاص كند يا ببخشايد . وَ إِذْ قُلْتُمْ يا مُوسى لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى نَرَى اللَّهَ و ياد كنيد وقتى را كه گفتيد : اى موسى ، هرگز ايمان نياوريم به تو تا آنكه ببينيم خدا را جَهْرَةً فَأَخَذَتْكُمُ الصَّاعِقَةُ وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ ( 55 ) آشكارا ! پس گرفت شما را صاعقه ، و شما مىديديد . ثُمَّ بَعَثْناكُمْ مِنْ بَعْدِ مَوْتِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ( 56 ) باز برانگيختيم شما را پس از مردنتان ، تا شما شكر گزاريد .
تفسير كابلى (فارسى) — صفحه 44
پدیدآورندگان: محمود حسن ديوبندى
ص۴۴