قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ . . .
در مدينه و در رابطه با وحشى قاتل حمزه سيّد الشهداء نازل شده است ، بعضى فقط آيهء 53 را گفتهاند ولى اعتبارى به اين گفتهها نيست و نيز ظاهر آنست كه همه سوره به يك بار نازل شده است .
( غرض سوره ) 5 - در اين سوره به اين مطلب كه بايد رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله خدا را عبادت كند بسيار اهميت داده شده است نظير
فَاعْبُدِ اللَّهَ مُخْلِصاً لَهُ الدِّينَ
/ 2 ، آن گاه بعد از چند آيه مىفرمايد :
قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ مُخْلِصاً لَهُ الدِّينَ
/ 11 ، سپس بعد از دو آيه مىفرمايد :
قُلِ اللَّهَ أَعْبُدُ مُخْلِصاً لَهُ دِينِي فَاعْبُدُوا ما شِئْتُمْ مِنْ دُونِهِ
/ 14 و نيز فرمايد :
بَلِ اللَّهَ فَاعْبُدْ وَ كُنْ مِنَ الشَّاكِرِينَ
/ 66 و در مقام تهديد مىفرمايد :
لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَ لَتَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ
/ 65 .
و نيز در مقام بر حذر داشتن كه مبادا از تلقينات مشركان اطاعت كنى فرمود :
أَ لَيْسَ اللَّهُ بِكافٍ عَبْدَهُ وَ يُخَوِّفُونَكَ بِالَّذِينَ مِنْ دُونِهِ . . .
/ 36 ، آن گاه در آيه 65 فرموده :
قُلْ أَ فَغَيْرَ اللَّهِ تَأْمُرُونِّي أَعْبُدُ أَيُّهَا الْجاهِلُونَ
.
از اينها چنان كه الميزان فرموده : معلوم مىشود كه مشركان از آن حضرت خواستهاند از دعوت خود دست بردارد و متعرض خدايان آنها نشود و او را از غضب خدايان خود ترساندهاند و نيز او را به عبادت آنها خواندهاند ، اين جريان سبب نزول سوره با آن لجن موكد گرديده است .
علاوه بر اين : سوره مباركه مسئلهء توحيد و يگانگى خدا و نفوذ قدرت او را در ارادهء كائنات در حدّ اعلى از راه عقل و وحى آسمانى بيان مىكند و از آنها نتيجه مىگيرد كه خلقت و تدبير كائنات در دست خداست ، عبادت و اطاعت خاصّ اوست و نيز مسئلهء معاد را مطرح كرده و در آخر مىفرمايد :