پرش به محتوای اصلی

تفسير احسن الحديث (فارسى)ج ۵ — صفحه 56

پدیدآورندگان:

ص۵۶

به طور تفصيل سخن گفته‌ام . 108 - وَ أَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ إِلَّا ما شاءَ رَبُّكَ عَطاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ . با اطمينان مىتوان گفت كه : إِلَّا ما شاءَ رَبُّكَ در اين آيه براى اثبات قدرت خداست و اينكه خدا از بيرون آوردن آنها مسلوب القدرة نيست ، جملهء عَطاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ نيز آن را تأييد مىكند ، يعنى عطاء و بهشت آنها قطع شدنى نيست اما طورى نيست كه خدا هم نتواند آنها را بيرون كند ، به نظر نگارنده بايد در ذيل اين دو آيه بسيار دقت كرد ، در ذيل اين آيه كه دربارهء اهل بهشت است فرموده : عَطاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ ولى در ذيل آيه قبلى كه در زمينهء اهل آتش است مىفرمايد : إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِما يُرِيدُ آيا منظور آنست كه روزى خدا اراده خواهد كرد كه اهل خلود از آتش خلاص شوند و ديگر جهنم از آنها خالى ماند ؟ و اللَّه العالم ، لازم است دربارهء سه آيه از قرآن مجيد دقت شود اول آيهء 107 از اين سورهء ، دوم آيه 128 از سورهء انعام ، سوم آيه لابِثِينَ فِيها أَحْقاباً نبأ / 23 كه در قاموس قرآن ( خلد ) و در سورة انعام گفته‌ام . در تفسير الميزان از در منثور از عمر نقل كرده : لو لبث اهل النار كقدر رمل عالج لكان لهم يوم على ذلك يخرجون فيه » و از ابو هريره نقل كرده : « سيأتى على جهنم يوم لا يبقى فيها احد و قرء فاما الذين شقوا » و از ابن مسعود نقل كرده : « ليأتين عليها ( جهنم ) يوم تخفق ابوابها » و از تفسير برهان از حمران نقل كرده كه به امام صادق عليه السّلام گفتم : به ما خبر رسيده كه به جهنم روزى خواهد آمد كه درهايش بسته شود فرمود : نه و اللَّه آن خلود است گفتم : خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ . . . فرمود : « هذه فى الذين يخرجون من النار » و اللَّه اعلم .