پرش به محتوای اصلی

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)ج ۱۰ — صفحه 93

پدیدآورندگان:

ص۹۳

براى او انذار كنندگانى . خداوند تا حجت را بر بندگان تمام نكند عذاب نازل نميكند چنانچه ميفرمايد وَ ما كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا ( اسراء آيه 15 ) خداوند اولا عقل و شعور عنايت ميفرمايد ديوانه تكليف ندارد و مورد مؤاخذه نيست سپس انبياء و رسل ميفرستد و كتاب نازل مىكند و راه نشان ميدهد و حجت تمام مىكند لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ يَحْيى مَنْ حَيَّ عَنْ بَيِّنَةٍ ( انفال آيه 42 ) . ( وَ ما أَهْلَكْنا مِنْ قَرْيَةٍ ) يعنى اهل القرية . ( إِلَّا لَها ) يعنى لاهلها . ( مُنْذِرُونَ ) انبياء و ائمه و علماء .

[ سوره الشعراء ( 26 ) : آيه 209 ]

ذِكْرى وَ ما كُنَّا ظالِمِينَ ( 209 ) منذرون هم بيم دهند و هم يادآور شوند و پند دهند و ما نيستيم ظلم كننده‌گان . يكى از اصول اعتقادات عدل است خداوند به قدر ذره ظلم نميكند چون ظلم قبح عقلى دارد و محال است فعل قبيح از او صادر شود حتى امر بقبيح هم نميكند إِنَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ مِثْقالَ ذَرَّةٍ ( نساء آيه 44 ) وَ أَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ ( آل عمران آيه 182 ) بدون استحقاق احدى را عذاب نميفرمايد .

[ سوره الشعراء ( 26 ) : آيات 210 تا 211 ]

وَ ما تَنَزَّلَتْ بِهِ الشَّياطِينُ ( 210 ) وَ ما يَنْبَغِي لَهُمْ وَ ما يَسْتَطِيعُونَ ( 211 ) و نازل نكردند به اين قرآن شياطين و سزاوار هم نيست بر آنها و قدرت و استطاعت هم ندارند . نظر به اينكه قرآن معجزه بزرگ حضرت رسالت است و تا دامنه قيامت باقيست و از معجزات باقيه است و حضرت رسالت هم مبعوث بر كافه جن و انس هست همين نحوى كه بشر قدرت ندارد و لو يك سوره مثل قرآن بياورد جن بطريق اولى قدرت ندارد و اين آيه رد كسانى است كه گفتند شياطين و اجنه بر پيغمبر ميآوردند لذا ميفرمايد قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ كانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيراً ( اسرى آيه 88 ) لذا ميفرمايد : ( وَ ما تَنَزَّلَتْ بِهِ الشَّياطِينُ ) كه آنها هم از طائفهء جن هستند جن متمرد چنانچه ميفرمايد :