پرش به محتوای اصلی

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحه 81

پدیدآورندگان:

ص۸۱
سُبْحانَهُ وَ تَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ
در تسبيحات أربعه ترتيب مقرر شده تسبيح تحميد تهليل تكبير . ( 1 ) تسبيح ذات مقدسش منزّه و مبرّى از هر عيب و نقص و احتياج است ، زيرا محدوديت لازم ميآيد و ذات مقدسش غير محدود است ذاتا و صفة و فعلا . ( 2 ) تحميد كه مستجمع جميع كمالات است ، زيرا لازمه تسبيح است كه اگر فاقد يك كمالى باشد نقص و عيب لازم ميآيد . ( 3 ) تهليل است و تهليل از لوازم تسبيح و تحميد است زيرا دوائيت مستلزم تركيب است ما به الاشتراك و ما به الامتياز لازم ميآيد و تركيب مستلزم احتياج است هر جزئى احتياج بجزء ديگر دارد و مركب احتياج بهر دو جزء دارد و احتياج بمركب بالكسر دارد . ( 4 ) تكبير است نه بمعنى آنچه مفسرين گفتند كه ( اللَّه اكبر من كل شىء ) زيرا كبريايى او ذاتى است موقعى كه شىء در عالم نبود كبرياء بود ، بلكه بمعنى آنچه معصوم عليه السّلام فرموده ( اللَّه اكبر من أن يوصف ) زيرا محدود ممكن نيست پى به غير محدود برد قاآنى بحكماء خطاب مىكند :
حكيم نازى بعقل تا كى * بفكرت اين ره نميشود طى
بكنه ذاتش خرد برد پى * اگر رسد خس بقعر دريا
و من ميگويم كه و لو رسد خس بقعر دريا مع ذلك محال است پى بردن بكنه ذات ، زيرا قعر دريا هم محدود است و محدود نسبت به غير محدود طرف نسبت نيست .

[ سوره النحل ( 16 ) : آيه 2 ]

يُنَزِّلُ الْمَلائِكَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ أَنْ أَنْذِرُوا أَنَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ أَنَا فَاتَّقُونِ ( 2 ) نازل ميفرمايد خداوند ملائكه را بهمراهى روح از أمر پروردگار بر هر كس كه بخواهد از بندگان خود به اينكه انذار كنيد بدرستى كه شأن چنين است كه نيست
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحه 81 | السيد عبد الحسين الطيب