تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 81

مساهمون:

ص٨١
سُبْحانَهُ وَ تَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ
در تسبيحات أربعه ترتيب مقرر شده تسبيح تحميد تهليل تكبير . ( 1 ) تسبيح ذات مقدسش منزّه و مبرّى از هر عيب و نقص و احتياج است ، زيرا محدوديت لازم ميآيد و ذات مقدسش غير محدود است ذاتا و صفة و فعلا . ( 2 ) تحميد كه مستجمع جميع كمالات است ، زيرا لازمه تسبيح است كه اگر فاقد يك كمالى باشد نقص و عيب لازم ميآيد . ( 3 ) تهليل است و تهليل از لوازم تسبيح و تحميد است زيرا دوائيت مستلزم تركيب است ما به الاشتراك و ما به الامتياز لازم ميآيد و تركيب مستلزم احتياج است هر جزئى احتياج بجزء ديگر دارد و مركب احتياج بهر دو جزء دارد و احتياج بمركب بالكسر دارد . ( 4 ) تكبير است نه بمعنى آنچه مفسرين گفتند كه ( اللَّه اكبر من كل شىء ) زيرا كبريايى او ذاتى است موقعى كه شىء در عالم نبود كبرياء بود ، بلكه بمعنى آنچه معصوم عليه السّلام فرموده ( اللَّه اكبر من أن يوصف ) زيرا محدود ممكن نيست پى به غير محدود برد قاآنى بحكماء خطاب مىكند :
حكيم نازى بعقل تا كى * بفكرت اين ره نميشود طى
بكنه ذاتش خرد برد پى * اگر رسد خس بقعر دريا
و من ميگويم كه و لو رسد خس بقعر دريا مع ذلك محال است پى بردن بكنه ذات ، زيرا قعر دريا هم محدود است و محدود نسبت به غير محدود طرف نسبت نيست .

[ سوره النحل ( 16 ) : آيه 2 ]

يُنَزِّلُ الْمَلائِكَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ أَنْ أَنْذِرُوا أَنَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ أَنَا فَاتَّقُونِ ( 2 ) نازل ميفرمايد خداوند ملائكه را بهمراهى روح از أمر پروردگار بر هر كس كه بخواهد از بندگان خود به اينكه انذار كنيد بدرستى كه شأن چنين است كه نيست