پرش به محتوای اصلی

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)ج ۷ — صفحه 37

پدیدآورندگان:

ص۳۷

فَقالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ فاء تفريع است يعنى پس از آنكه نوح عليه السّلام دعوى رسالت كرد و فرمود إِنِّي لَكُمْ نَذِيرٌ مُبِينٌ كفار قوم به او گفتند ما نَراكَ إِلَّا بَشَراً مِثْلَنا بتوهّم اينكه رسول بايد از جنس غير بشر باشد يا ملك باشد يا مخلوق ديگرى و حال آنكه اگر ملك هم باشد بايد به صورت بشر باشد تا بتواند با بشر تماس بگيرد و با زبان آنها تكلم نمايد لذا ميفرمايد وَ لَوْ جَعَلْناهُ مَلَكاً لَجَعَلْناهُ رَجُلًا وَ لَلَبَسْنا عَلَيْهِمْ ما يَلْبِسُونَ انعام آيه 9 ؛ بلكه بايد بلسان قوم باشد وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ ابراهيم آيه 4 . وَ ما نَراكَ اتَّبَعَكَ إِلَّا الَّذِينَ هُمْ أَراذِلُنا بادِيَ الرَّأْيِ مراد از اراذل آدمهاى بىعرضه و بىاعتبار و فقير كه مورد اعتناء و اهميت نيستند در مقابل اعيان و اشراف و اغنياء كه مورد احترام و اعتناء هستند و خود را بزرگان قوم تصور ميكنند كسانى كه بحضرتش ايمان آورده بودند دسته اول بودند كه آنها را در ابتداء رؤيت كه معنى بادى الرأى است اراذل ميدانستند و غافل از اينكه هميشه اهل دين و اهل آخرت همين طائفه بودند زيرا آلوده بزخارف دنيا نشده بودند و بالعكس اعيان و اشراف غرق شهوات و هواهاى نفسانيه و مرتكب ملهيات حتى در زمان حاضر آنچه در مساجد و مجالس دينى مشاهده مىشود همين اشخاص متوسط هستند و در مراكز فساد اعيان و اشراف مشاهده ميشوند ، بلى فقير تهى دست كه گفتند « الفقر سواد الوجه فى الدارين » از هر دو دسته خارج هستند و در هر دو قسم مراكز براى كلش و گدايى حاضر ميشوند و جز بند و كلاشى نظرى ندارند . وَ ما نَرى لَكُمْ عَلَيْنا مِنْ فَضْلٍ البته اهل دنيا فضل و كمال را باسم و رسم و عنوان و جاه و مقام ميدانند لذا اشخاص متدين متقى را پست ميشمارند و حال آنكه خداوند معين فرموده إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ حجرات آيه 13 . بَلْ نَظُنُّكُمْ كاذِبِينَ تعبير به ظن براى اينست كه يقين بكذب ندارند زيرا