پرش به محتوای اصلی

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)ج ۶ — صفحه 23

پدیدآورندگان:

ص۲۳

ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ وَ اذْكُرُوا ما فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ وَ إِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ نتق بمعنى كندن است بقول ما ريشه‌كن كرديم و جبل همان كوه طور است كه محل مناجات موسى بوده كه طور سينا باشد بقرينه سوره بقره كه فرمود فَوْقَكُمُ الطُّورَ فَوْقَهُمْ كَأَنَّهُ ظُلَّةٌ فوق طرف بالا است و يكى از جهات شش‌گانه است كه هر جسمى دارا است فوق ، تحت ، يمين ، يسار ، قدام ، خلف . ظلّه بمعنى سايه است مقابل حرور چنانچه ميفرمايد وَ لَا الظِّلُّ وَ لَا الْحَرُورُ فاطر آيه 20 ، و نيز ميفرمايد وَ ظَلَّلْنا عَلَيْهِمُ الْغَمامَ اعراف آيه 160 ، و تعبير به كانّه براى اين است كه حقيقة سايه به آن نبود كه موجب راحتى و آسايش آنها باشد بلكه موجب تخويف و تهديد آنها بود شبيه سايبان وَ ظَنُّوا أَنَّهُ واقِعٌ بِهِمْ كه گفتند عسكر موسى يك فرسخ در يك فرسخ بود بالاى سر آنها كوه قرار گرفت و چنان مضطرب شدند كه بر سر آنها خراب مىشود و از مفاد آيه استفاده مىشود كه اينها تورات موسى را نپذيرفتند و قبول نكردند و ردّ كردند اين معجزه باهره براى تخويف و تهديد آنها شد كه قبول كنند و بگيرند اشكال - اين نوع تهديدات باعث الجاء مىشود و منافات با تكليف و اختيار دارد جواب - ابدا الجائى و سلب اختيارى از آنها نشد چنانچه عصاى موسى موجب الجاء فرعونيان نگرديد و شاهد بر اين دعوى آيه بعد است كه با اين تهديدات مع ذلك اعراض كردند خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ مراد از ما آتيناكم تورات است بقرينه وَ اذْكُرُوا ما فِيهِ و مراد از قوّة طبق حديث مروى از حضرت صادق عليه السّلام در صافى و برهان و احتجاج طبرسى قوّت ايمان و قوت بدن است كه با تمام قوت و قدرت و ايمان