پرش به محتوای اصلی

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)ج ۶ — صفحه 145

پدیدآورندگان:

ص۱۴۵

[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيه 54 ]

كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَذَّبُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ فَأَهْلَكْناهُمْ بِذُنُوبِهِمْ وَ أَغْرَقْنا آلَ فِرْعَوْنَ وَ كُلٌّ كانُوا ظالِمِينَ ( 54 ) مثل ديدن و سلوك آل فرعون و كفارى كه قبل از آنها بودند كه تكذيب كردند بآيات پروردگار خود انبياء را ساحر كذاب مجنون گفتند ، معجزات آنها را حمل بسحر نمودند پس ما آنها را هلاك كرديم بواسطه گناهان آنها و آل فرعون را در رود نيل غرق نموديم و تمام اينها ظالم بودند . كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ تكرار اين جمله بعضى گفتند اول راجع بعقوبت اخروى است و دوم راجع ببليات دنيوى ، بعضى گفتند اول راجع بتشبيه در تكذيب انبياء است و دوم در استيصال ، بعضى گفتند اول راجع به عذاب است و دوم راجع بكيفيت عذاب و تمام اين وجوه بدون مدرك است و آنچه به نظر ميرسد و اللَّه العالم اينكه اول راجع بشرك و كفر و ارتكاب معاصى است كه فقط ظلم بنفس است و مستحق عذاب آخرت و بليات دنيوى و سلب نعم مىشود كه حال اين كفار و مشركين شبيه آل فرعون و كفار قبل از آنها است كه در عذاب و بلاء و سلب نعم مشتركند چون در شرك و كفر و معاصى شبيه به آنها هستند و دوم راجع بظلم و اذيت بانبياء و مؤمنين و آيات الهيه است و شاهد بر اين دعوى اينكه در آيه قبل فرمود كَفَرُوا بِآياتِ اللَّهِ و در اين آيه فرمود كَذَّبُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ كه تكذيب بانبياء ظلم به آنها است ، و نيز در آيه قبل فرمود فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ كه اخذ بذنب عذاب آخرت و سلب نعم و نزول بليات است لذا فرمود إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقابِ عقاب شديد در آخرت و جهنم است و در اين آيه فرمود فَأَهْلَكْناهُمْ بِذُنُوبِهِمْ وَ أَغْرَقْنا آلَ فِرْعَوْنَ كه در حديث است ( الملك يبقى مع الكفر و لا يبقى مع الظلم ) . و نيز شاهد قوى جمله اخير است كه فرمود وَ كُلٌّ كانُوا ظالِمِينَ كه