پرش به محتوای اصلی

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحه 361

پدیدآورندگان:

ص۳۶۱
كل شيئى بحسبه ، مثلا جاى جواهرات و جاى اسكناس و جاى اساس خانه و جاى نوشته‌جات و هكذا مختلف است و هر كدام حرزى دارد ، و نيز اختلاف ديگرى است بين شيعه و سنى در مقدار قطع بعضى ، عامه گفتند از بند دست كه موضع تيمم است و الان هم در حجاز معمول است ، و بعضى گفتند از مرفق كه موضع وضوء است ، و بعضى گفتند از كتف كه تمام دست است ، لكن مذهب شيعه بلكه ضرورى مذهب مطابق اخبار معتبره صادره از ائمه اطهار اينكه فقط چهار انگشت غير از ابهام را بايد قطع كرد كه محل براى سجده و تيمم و وضوء باقى باشد و قضيه حضرت جواد و معتصم عباسى و ابى ليلى ملعون معروف است و همين ملعون سعايت كرد و سبب قتل آن حضرت شد و نيز يك دست را كه دست راست باشد بايد قطع كرد نه هر دو دست ، و شاهد بر اين تعبير بجمع در آيه كرده فرموده ايديهما يعنى من كل واحد منهما يك و اگر مراد هر دو دست بود تعبير بتثنيه ميفرمود
فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُما
و شواهد اين بسيار است و اين حكم در مرتبه اولى است و اگر ثانيا نيز مرتكب سرقت شد بايد پاى او را قطع كرد آن هم مطابق مذهب شيعه و اخبار معتبره متظافره روى پا را از مفصل قطع كرد و پاشنه پا را بگذارند كه بتواند راه رود ، و طريق اثبات سرقت هم يا بشهادت جماعت است كه مفيد قطع باشد يا ببينه شهادت عدلين يا باقرار آن هم دو مرتبه و اگر قبل از ثبوت توبه كرد حكم قطع برداشته مىشود ولى ساير احكام از وجوب رد الى المالك يا اگر تلف شده عوض آن را و بالجمله حق الناس باقيست چنانچه اگر دون نصاب باشد يا از غير حرز باشد آن احكام برداشته نميشود و تفاصيل اين احكام و بيان اخبار و ادله بر هر يك موكول بكتب فقهيه است در كتاب حدود در بيان حد سرقت آنجا مراجعه شود .
جَزاءً بِما كَسَبا
كنايه از اينكه سارق اين عملى كه مرتكب مىشود يك كسب پر فائده توهم مىكند باصطلاح كسب بىمايه زيرا احتمال ضرر در او نميدهد
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحه 361 | السيد عبد الحسين الطيب