است از حالت نفسانى كه در اثر ايمان خوفى ايجاد مىشود كه آن حالت خوف باعث مىشود بر ترك معاصى كبيره و اصرار بر صغائر و منافيات مروت و بر فعل واجبات و اين عدالت موضوع احكام بسيارى است : جواز اقتداء و جواز تقليد و نفوذ حكم و شاهد طلاق و قبولى شهادت و غير اينها و در آيه شريفه
يَحْكُمُ بِهِ ذَوا عَدْلٍ مِنْكُمْ
مائده آيه 65 ، و آيه شريفه
وَ أَشْهِدُوا ذَوَيْ عَدْلٍ مِنْكُمْ
طلاق آيه 2 ، مراد اين عدل است .
2 - عدل اخلاقى است كه بايد متخلق بجميع اخلاق حميده كه متوسط بين دو دسته از اخلاق ذميمه است در طرف افراط و تفريط مثل علم متوسط بين سفسطه و جهل و شجاعت متوسط بين تهور و جبن و سخاوت بين بخل و اسراف و تبذير . و تواضع بين تكبر و ذلة و هكذا .
3 - عدل معاشرتى است كه بين الناس بعدل رفتار كند حق كسى را به ديگرى ندهد و حق كسى را پايمال نكند و حق كسى را نبرد ، و ظاهرا مراد از اين آيه بمناسبت جمله قبل همين عدل باشد و اقربيت هر يك بتقوى واضح و روشن است بلكه عين تقوى است .
وَ اتَّقُوا اللَّهَ
مكرر تذكر دادهايم كه وجوب تقوى عقلى است و اوامر به آن ارشادى است و اعمال مولويت در آنها نشده و بر مخالفت آن عقوبتى جز عقوبت ترك واجبى يا فعل حرامى چيز ديگر مترتب نميشود
إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ
معنى ظاهر است .
[ سوره المائدة ( 5 ) : آيه 9 ]
وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ عَظِيمٌ ( 9 )
وعده فرمود خداوند به كسانى كه ايمان آوردند و عمل صالح نمودند از براى آنها آمرزش و اجر عظيمى .