بدن را آب بگيرد .
و اسباب غسل جنابت ، حيض ، نفاس ، استحاضه متوسطه و كثيره ، مس ميت و غسل ميت . و غسل جنابت كه مورد آيه است منشأ آن دو چيز است : خروج منى و دخول عورت قبلا يا دبرا ، به اختيار يا بدون اختيار ، در بيدارى يا در خواب با انسان يا حيوان ، فاعل و مفعول لذا ميفرمايد
وَ إِنْ كُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا
و اغسال مستحبّه هم در شريعت بسيار است مثل غسل جمعه و زيارت و توبه و حاجت و اعياد متبركه و ايام و ليالى شريفه مثل شهر صيام و غيره .
( امر چهارم )
در باب تيمم است و موردش جائيست كه وضوء يا غسل واجب شود بيكى از اسباب آنها از احداث صغار مثل بول و غاية و ريح و نوم و سكر و غشوه و استحاضه قليله ، و احداث كبار كه ذكر شد و متمكن از غسل يا وضوء نباشد ، يا از جهت ضيق وقت يا مرضى كه آب بر او بجميع اقسام آن ضرر داشته باشد يا فقدان ماء يا وجوب صرف آب در مصرف اهم از غسل و وضوء مثل حفظ نفس محترمه يا تطهير بدن و لباس براى نماز يا طواف يا منع از تصرف در آب مثل غصب يا آب نجس يا اعذار ديگر بايد تيمم كند بدل از غسل در مورد غسل جنابت يا بدل از وضوء در مورد احداث صغار يا بدل از هر دو در ساير احداث كبار غير از جنابت كه دو تيمم لازم مىشود و اين مفاد جمله
وَ إِنْ كُنْتُمْ مَرْضى أَوْ عَلى سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً
است و در مورد صعيد اختلاف است كه آيا مطلق وجه الارض است يا تراب خالص و چون اين جمله در سوره نساء آيه 43 گذشت لذا حواله به آنجا ميدهيم در مجلد سوم شرحش بيان شده ، و كيفيت تيمم ميفرمايد
فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَ أَيْدِيكُمْ مِنْهُ
كه بايد يك ضربه با دو كف دست بر زمين زد و صورت را از رستنگاه موى سر تا زير ابروها كه