فَأَصابَها إِعْصارٌ فِيهِ نارٌ اعصار از ماده عصر است بمعنى فشردن و از اين جهت آخر روز را عصر ميگويند چون كارها در هم فشرده مىشود و پيچيده ميگردد و در آيه شريفه إِنِّي أَرانِي أَعْصِرُ خَمْراً سوره يوسف آيه 36 مراد فشردن عنب و انگور است براى شراب و آيه شريفه وَ أَنْزَلْنا مِنَ الْمُعْصِراتِ ماءً ثَجَّاجاً سوره انبياء آيه 14 ، مراد ابرها و سحائب است كه فشرده مىشود و آب باران از آنها خارج ميگردد و اعصار در اين آيه مراد باد سموم است كه بهر گياه برسد ميسوزاند و در لغت عرب زوبعه ميگويند و اين باد سموم در او حرارتى است مثل برق كه تعبير به آتش مىشود و مراد اينجا اينست كه جنّات نخلستان و انگورستان و اشجارستان بكلّى محترق مىشود و از بين مىرود فَاحْتَرَقَتْ و اين موجب حسرت و بيچارگى مىشود در موقعى كه شدّت احتياج به آنها دارد چون انسان پير شد از كار مىافتد و زرارى او هم ضعيف باشند قدرت بر كار و كمك به پدر خود نداشته باشند و اندوختههاى آن هم از بين برود و نابود شود و بيچاره مىشود ، و شخص رياكار در انفاقات و صدقات و معجب در عبادات و كافر در اعمال حسنه فرداى قيامت اين نحو است . زيرا رياء علاوه بر اينكه عمل را باطل مىكند و عجب آثار و مثوبات آن را از بين مىبرد و كفر حبط مىكند عقوبت رياء و عجب و كفر را هم دارد و كسى هم فرداى قيامت به او كمك نمىكند چون هر كس گرفتار عمل خود مىباشد يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ شعراء آيه 88 . كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآياتِ اين نحو خداوند ببيان واضح و مثلهاى روشن براى شما بيان ميفرمايد كه راه عذر بر احدى باقى نماند و حجّت تمام شود . لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ فكر عبارت از تأمّل و توجّه بمقدّمات و اسباب و آثار است براى اخذ نتيجه . قال السبزوارى ( الفكر حركة الى المبادى و من مبادى الى المرادى ) .
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)ج ۳ — صفحه 46
پدیدآورندگان: السيد عبد الحسين الطيب
ص۴۶