پرش به محتوای اصلی

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)ج ۳ — صفحه 17

پدیدآورندگان:

ص۱۷

آسمانها و زمين چون قدرت حق نسبت به تمام ممكنات على السواء است ، خلقت عرش و آنچه در او است با خلقت پشه يكسان است ، تمام به مجرد اراده و مشيّت موجود ميشوند إِنَّما قَوْلُنا لِشَيْءٍ إِذا أَرَدْناهُ أَنْ نَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ نحل آيه 42 ، بلكه احتياج به كلمه كن هم ندارد به مجرد اراده و ايجاد كه امر ربطى است بين ( موجد ) يكسر و ( موجد ) بفتح و در لسان حكماء تعبير بوجود منبسط ميكنند موجود مىشود نه احتياج باسباب و آلات دارد نه مدّت ميخواهد و نه فكر و تأمّل و همين نحوى كه ايجاد باراده است نگاهدارى و حفظ هم باراده است و افناء همچنين است وَ ما أَمْرُ السَّاعَةِ إِلَّا كَلَمْحِ الْبَصَرِ أَوْ هُوَ أَقْرَبُ نحل آيه 79 . وَ هُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ در مجلّد اول صفحه 171 در ذكر ركوع و سجود معناى على و عظيم گذشت كه در توحيد صدوق ( ره ) از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده فرمود در معنى عظيم رفيع لا يقدر العباد على صفته و لا يبلغون كنه عظمته لا تدركه الأبصار و هو يدرك الأبصار و هو اللطيف الخبير . و در مجمع ( العلى عن الاشباه و الاضداد و الامثال و الانداد و عن امارات النقص و دلالات الحدوث ) ، و بالجملة علىّ و عظيم و كبير و رفيع متقارب المعنى است و از صفات ذاتيه ثبوتيه است و عين ذات است مثل علم و قدرت و ساير صفات ذاتيه چه صفات محضه باشد و چه صفات ذات اضافه .