تفسير منهج الصادقين تأليف ملا فتح اللّه كاشانى و روح الجنان تأليف ابو الفتوح رازى و مجمع البيان تأليف امين الاسلام طبرسى است كه نمايانگر دانش وسيع آن مرحوم در رشتههاى مختلف است . آن مرحوم انگيزهء نگارش اين تعليقهها را چنين بيان مىنمايد :
در تعليقات به پنج نكته توجّه داشتيم كه چون آيه يا روايتى يا قول مفسّرى ببينيم در اين پنج مورد مقيّد باشد ، تذكار دهيم و يادآورى كنيم ، با آنكه فهم كتب سابقين به توضيح و حاشيه براى اكثر مردم زمان دشوار است . اما آن پنج نكته :
اوّل ، مذمت شهوتپرستى و حبّ لذّت و خوشگذرانى است ؛
دوم ، عيب ستم و ظلم و ربودن مال و بردن عرض مردم كه بيشتر دشمنان دين از اوّل اسلام تاكنون يا شهوتپرستان بودند يا جبّاران كه حلال و حرام و قوانين و احكام دين مبين اسلام مانع اغراض آنان است ؛
سوم ، انقلابجويى و تجدّدخواهى به حدّى كه موجب تغيير احكام دين شريف شود كفر است و جماعتى بدينعلّت دشمن دينند كه هرروز خواهند رسمى نو كنند و قاعدهء تازه گذارند و احكام دين از طرف خداست و ثابت و لايتغيّر و اينان مانع ترقّى و موجب ركود و جمود مىشمارند .
چهارم ، محاجّه با طبيعى و دهرى كه اعتقاد به هرچيز غيرمحسوس را موهوم دانند و از خرافات شمارند و هركس كه به خدا و پيغمبر و وحى و آخرت و ملائكه و جنّ و عذاب قبر معتقد باشد ، او را خرافى دانند .
پنجم ، تحذير مردم از متابعت هواخواهان كفّار كه ترويج رسوم و عادات آنها كنند و مردم مسلمان را براى قبول حكومت آنان آماده و راه تسلّط ايشان را هموار سازند و اين جماعت پناهگاه و پشتيبان آنها چهار دستهء اوّلند و حربهء آنان قصص مجهول و احاديث ضعيف و متشابه است كه معانى آن را ندانستند و غرض مؤلفين را از ايراد آنها درنيافتند و چون روايتى به دست آنان افتد ، بر خلاف تاريخ و محسوسات و علوم ، همان را دستاويز فساد كنند و جوانان را گمراه سازند و ما تا اندازهاى كه توانستيم علل ضعف يا جهت ايراد متشابه را گفتيم و رفع استبعاد از آنها كرديم و غرض جز خير و صلاح هدايت نبود . و اللّه الموفّق و هو المعين . « 1 »
هامش
( 1 ) . منهج الصادقين ، ج 10 ، ص 413 .