و آن خذاييى كه ملك آسمانها و زمينها ، اوراست ،
وَ لَمْ يَتَّخِذْ وَلَداً :
و هيچ فرزند نگرفت ،
چنانك جهوذان و ترسايان گفتند ،
وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ :
و او را در مملكت و پاذشاهى ، هيچ شريك نيست ، چنانك مشركان و ثنويان گفتند .
و گفتهاند : معنى آنست كه : كس را بمنزلت فرزند نگرفت ، زيرا كه آنچه حقيقتا بر خذاي - تعالى - جايز نبوذ ، بطريق تشبيه بر وي هم جايز نبوذ . « 1 »
وَ خَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ :
و بيافريذ هرچيز ،
فَقَدَّرَهُ تَقْدِيراً :
بمقتضاى حكمت ، تناسب بعضى رعايت فرموذ ، بطريق اعتدال .
و گفتهاند : آفريذ آنچه آفريذ ، بمقداري كه همه را شناخت ، و هيچ چيز بسهو و غفلت نيافريذ . « 2 »
و گفتهاند : مدت بقاء آن معين فرموذ .
و گفتهاند : در لوح المحفوظ ثبت گردانيذ . « 3 »
وَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ :
پاورقی
( 1 ) - رازى 8 / 351 .
( 2 ) - مجمع 7 / 160 .
( 3 ) - مجمع 7 / 160 ، كشاف 3 / 263 .