إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ ؛
يعنى : خذاى - تعالي - آمرزنده گناه توبهكارانست .
حَلِيمٌ ؛
يعنى : بعقوبت تعجيل نكند .
و اين معنى با ايشان فرموذن ، جهت آنست تا ايشان نرمند و اميذوار باشند تا كثرت ظاهر شوذ ، و معتقدان صاحب يقين از ايشان پديذ آيند كه حق از باطل بشناسند . چنانك بارى - تعالى - فرموذ :
« وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ »
يعنى : از ايشان در گذران و با ايشان درشتى مكن كه اگر با ايشان درشتى كنى از تو برگردند . « 1 »
و اين معنى علامت آنست كه هنوز اعتقادى بكمال نيافته بوذند . زيرا كه اگر كسى بمحبوبى ميلى عظيم دارذ ، اگر هزار گونه جفا از وي بيابذ ، هرگز از وي نگردذ . اما از روى مصلحت مدارا بايذ كرد .
پس امير المؤمنين بعد از رسول قادر بوذ كه اهل سبق را منع فرموذي . اما از آن جهت كه از حضرت بارى - تعالى - با رسول - صلى اللّه عليه و آله و سلم - به اين آيت خطاب يافته بوذ ، با ايشان به حكم اين آيت حمل فرموذ .
و نيز اكثر قوم بر آن اجماع كرده بوذند . و ساختن [ 25 پ ] امرى ضروري بوذ ، زيرا كه قوت نبوّت و رتبت رسالت ، بيش از قوت و رتبت ولايت و امامتست . و رسول در اوّل نبوت و بعثت رسالت ، با قوم از روى ضرورت مىساخت ، چه اهل باطل از اهل حق بيشتر بودند . و همچنين در
پاورقی
( 1 ) - آل عمران / 159 .