آيت الله مرحوم سيدعلى قاضى طباطبايى كه سالهاى مديد جان خود را از معارف الهى سيراب كرده بود ، به آموزش علاقمندان و افراد بااستعداد پرداخت و شخصيتهاى بزرگى را به جامعه اسلامى تحويل داد . ايشان پيش از تدريس اخلاق و عرفان ، مانند هر عالمى به تدريس فقه اهل بيتعليهالسلام اشتغال داشتند اما بيشترين اهتمام ايشان ، به تدريس علم اخلاق و عرفان و كمك به تهذيب نفس شاگردان و ملازمان بوده است . در عين حال ، مرحوم قاضى رسيدن به درجه اجتهاد را براى شاگردان خويش امرى لازم ميدانستند . در هر دورهاى از تدريس عده بسيارى جرعهنوش باده معرفت و توحيد از دستان مبارك ايشان بودند كه اسامى بسيارى از آنها نامعلوم بوده ، اما اسامى برخى از بارزترين شاگردان ايشان كه از اساتيد بزرگ فلسفه و عرفان اسلامى به شمار ميآيند ، ميتوان آيت الله حاجشيخ علىمحمد نجفى بروجردى ، آيت الله سيد عبدالحسين دستغيب ، آيت الله محمد تقى بهجت فومنى ، آيت الله العظمى سيدشهابالدين مرعشى نجفى ، علامه طباطبايى ، علامه سيد محمد حسن الهى طباطبايى و آيت الله محمدتقى آملى را نام برد كه به طور يقين هر يك از آنها وزنههاى سنگين علم و اخلاق و عرفان به شمار مى آيند .
كلمات كليدى : آيت الله سيد على قاضى طباطبايى ، شاگردان ، تهذيب نفس ، تدريس اخلاق و عرفان اسلامى
مقدمه
از نكات بسيار مهمى كه يك مربى موفق بايد رعايت نمايد ، توجه به استعداد شاگرد و ميزان فراگيرى وى و ظرفيتهاى روحى اوست . روش پيامبران الهى عليه السلام همواره اين بود كه هر سخنى را به هر كسى نميگفتند و هر حكمتى را در اختيار هر شخصى قرار نمى دادند ؛ چرا كه گيرنده آن بايد ارزش آن را درك كند و در فهم آن موفق و نسبت به حفظش كوشا بوده و آن را درست به كار بندد . چه بسا كلام آموزندهاى كه راه گشاى جويندگان است ، ولى به دليل ناتوانى سالك و رهرو از فهم دقيق آن ، موجب گمراهى او خواهد شد . به همين دليل پيامبران با مردم به اندازه خردشان سخن مى گفتند . مرحوم آيت الله قاضى نيز در اين مورد بسيار دقيق بودند و با هر يك از شاگردان خويش بر طبق استعداد او رفتار مينمودند چون معتقد بودندكه استعداد مختلف است و هر حرفى را به هر كسى نمىشود گفت . بنابراين دستورات اخلاقى و عملى ايشان مناسب با حالات سالك بود و همين امر نيز موجب مى شد