در آخر اين فقره حضرت استاد به اهميت فراغت قلب اشاره مىكند كه مايه كسب كليد گنج ها و در نتيجه سعادت آدمى است و در غير اين صورت با نهايت تضرع ، بايد تكميل عقل را درخواست نمود كه جز صاحبان خرد ، متذكر نمى شوند .
و اين عبارت ايشان و ترتيب در بيان كه قلب را مقدم بر عقل كرد ، نشانگر اين معنى است كه در نظر اين استاد بزرگ راه دل مقدم بر راه عقل است .
اللهم انّى اسئلك باسمك العظيم الأعظم الاعزّ الاجلّ الأكرم . . .
در عبارت « اللهم » حضرت استاد با آنچه كه ديگران گفته اند ، مخالفت مى ورزد ؛ چرا كه ديگران گفته اند : اصل « اللهم » « يا الله » است كه « ياء » از اول حذف شد و به ميم مشدّده تبديل گشته است و اين در حالى است كه استاد خدا را دور نمى داند تا از ادات نداى دور ( ياء ) استفاده شود .
حضرت استاد تكرار واژه هاى عظيم و اعظم و اعزّ و اجّل و اكرم را در عبارت « اللهم انّى اسئلُك باسمك العظيم . . . » دليل عظمت اسم الهى و نيز تكرار اين الفاظ متبركه را موجب آشكار شدن امورى براى سالك در سير و سلوك مىداند كه اول آنها عظمت توحيد افعالى است كه انسان در ابتدا با آن مواجه مىشود و به تماشاى آثار و مخلوقات الهى مى پردازد كه جهان و هر آنچه در آن است ، كارگاه خداوند است . و سپس عظمت توحيد صفاتى است كه اعمال و افعال الهى برخاسته از آن اوصاف است و سپس عظمت توحيد ذاتى است كه صفاتش عين ذاتش مى باشد .
اين اسماء طورى هستند كه اگر به درهاى بسته آسمان خوانده شوند ، با تكيه بر رحمت خدا گشوده شوند .
ايشان واژه « مغالق » را كه در متن دعا آمده است ، جمع « مغلّقه » معرفى مىكند كه براى مبالغه ، مشدّد شده است نه جمع غلق و اغلاق و جهت اين كار را تأسّى به قرآن مىداند ؛ چرا كه خداوند در سوره يوسف فرمود : « و غلّقتِ الابواب » « 1 » و ما بايد از اين تعابير قرآن بهره كامل بگيريم ؛ همانطور كه پيامبر به استناد اينكه در قرآن صفا جلوتر از مروه آمده است ، سعى خود را از صفا شروع مىكند .
سپس استاد نمونه هاى ديگرى را حكايت مىكند : از جمله مردى به امام صادق ( ع ) از قول ابالحسن زرّاد مطلبى نقل كرد و آن حضرت ضمن تأييد سخن ايشان فرمود : زراد نگوئيد بلكه بگوييد : « السراد » چرا كه خداوند فرمود : وقدّر فى السّرد « 2 » ( گفتنى است كه زراد به معنى
هامش
( 1 ) - يوسف ، 23 .
( 2 ) - سبأ ، 11 .