پيشگاه الهى براى انسان متقى امروز و فردا ندارد نفس را براى فرداى قيامت امروز بايد آماده كنيم كه اين تنها با محاسبه امكان پذير است .
« يا ايها الذين آمنوا اتّقوا الله و لتنظر نفسٌ ما قدّمت لغدٍ واتقوا الله انّ الله خبير بما تعملون . » « 1 »
اى اهل ايمان ! تقواى الهى رامراعات كنيد كه هر نفسى بايد بنگرد كه چه عملى را براى فرداى قيامت خود پيش مى فرستد و از خدا بترسيدكه او به همه اعمالتان آگاه است .
اى عزيز ! تكرار « اتقوا الله » در اين آيه هشدارى است جدى به مومنان تا از ياد قيامت غافل نشويم و در پس انداز اعمال خير درنگ نكنيم . هر شب در ترازوى محاسبه كارهاى نيك و بد خود را وزن كنيم و همواره بر كارهاى نيك افزوده و از بديها بكاهيم آنجاست كه ثابت نموديم خداوند حاضر و ناظر اعمال ماست و نه تنها از شرم او گناه نكرديم بلكه براى خشنودى او به كارهاى خوب خود افزوده ايم و ديدار محبوب را در همين دنيا خريدار شويم . اصلا ديدگان ما غير او را ناظرنيست .
هر كه از ديدار برخوردار شد * اين جهان در چشم او مردار شد
ب - به اعمال خوب مغرور نشويم
دومين شرط محاسبه مطلوب آن است كه به اعمال خوبمان مغرور نشويم مثلا بگوييم حال كه اعمال خوب ما زياد است محاسبه را رهاكنيم . مولاى متقيان على عليه السلام از صفات خوب متقين را بيم و اميدمى داند :
« لا يرضون من اعمالهم القليل و لا يستكثرون الكثير فهم لانفسهم متهمون و مناعمالهم مشفقون . » « 2 »
از اعمال اندكشان خشنود نمى شوند وبسيارى آن را هم بسيار نمى دانند پس خود را متهم به كوتاهى در طاعت خدا مى كنند و از اعمال خويش هراسانند .
به قول سعدى شيرازى :
اگر جاده اى بايدت مستقيمره پارسايان اميد است و بيم
امام سجاد عليه السلام بسيار زيبا فرمود :
« الهى اعوذ بك من استصغار المعصيه و استكبار الطاعه . »
31
خداوندا به تو پناه مى برم از كوچك شمردن گناه و بزرگ داشتن طاعت .
هامش
( 1 ) - منطق الطير - ص 119
( 2 ) - فتوحات مكيه - ج 6 - ص 234