اين مطلب نيز ذكر شده است كه عدم ذكر نام آية الله قاضى در آثار علامه به طور مفصل و مشخص در كنار ديگر اساتيد ايشان به علت ترجيح و ترفيع استاد آية الله قاضى نسبت به ديگر اساتيد علامه مى باشد .
اينها همه حكايت از دلدادگى علامه به استاد خود دارد . اما علاوه بر آنچه ذكر شد تاثيرات اخلاقى و عرفانى و علمى و همچنين آثار تربيتى علامه قاضى همچون طهارت قلب و تزكيه نفس بر علامه طباطبايى مشهود است . به طورى كه مى توان حضور اخلاقى و عرفانى و تربيتى علامه قاضى را در شخصيت علامه طباطبايى يافت نمود به گونه اى كه گويى اين احوالات معنوى و باطنى از جانب علامه قاضى در شخصيت علامه طباطباى حلول يافته است . صحت و سقم اين مطلب را مى توان در بررسى ابعاد شخصيتى علامه طباطبايى به اثبات رساند . چنان كه نقل است ، مرحوم علامه طباطبايى در امور حقيقى ، خود را وامدار آية الله قاضى مىداند و با لحنى ساده وصميمى خطاب به شاگرد فرهيخته خود آية الله حسن زاده آملى مى فرمايد :
« آقا ! از اين گونه امور حقيقى هرچه داريم ، از مرحوم آقاى قاضى داريم ، چه آنچه را كه در حياتش از ايشان تعليم گرفتيم و از محضرش استفاده كرديم ، و چه آنچه را از طريقى كه خودمان داريم ، از مرحوم قاضى گرفتيم . » ( حسن زاده آملى ، 1375 ، ص 29 )
درباره علامه طباطبايى كه از شاگردان طراز اول مكتب اخلاقى عرفانى سيد على آقاى قاضى است و زير نظر اين استاد و مربى الهى پرورش يافته اند ، نقل است ؛ در مسجد كوفه به ذكر و فكر مشغول بوده است ، ناگهان در يك مكاشفه جانفزا ، صورتى غيبى را مشاهده مىكند ، اما توصيه استاد را به خاطر مى آورد و از توجه به آنچه بر وى رخ نموده است ، خويشتندارى مىكند . ( مهرتابان ، 1418 ق ، ص 31 ) از اين گونه حكايت ها و نقل قول ها كم نيست ، كه همگى از جهتى بيانگر التزام علامه طباطبايى به پيروى از دستورات مراد خود علامه قاضى دارد و اين يعنى تاثير استاد بر شاگرد . و از اين گونه تاثيرات در جاى جاى زندگانى علامه طباطبايى جريان دارد ، چه در تصنيفات و اشعار ايشان ، چه در رسائل و مكاتبات ايشان ، چه در معارف و شناخت ايشان ، چه در ادبيات و علم و اخلاق ايشان و چه در عرفان و ادب و تربيت ايشان و بالاخره ، چه در تاليف تفسير ايشان ( در ادامه به مورد اخير مفصل خواهيم پرداخت ) . كه به حق براى هريك از موارد مذكور دست كم مى توان يك شاهد مثال آورد ( ر . ك : بحر خروشان ، ص 19 و 91 و 120 و . . . ؛ عطش ، بخش سوم ، ص 355 - 440 ؛ و مهر تابان و . . . ) . كم نيستند شاگردانى كه خود را مريد آن مراد دانسته اند و در اين باب
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى) — صفحة 366
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص٣٦٦