سيرى در گلستان معرفت
برخى از معاريف اين سلسله عبارتند از :
1 . ميرزا محمدتقى قاضى : از علماى دوره زنديه واوايل قاجاريه كه علاوه بر مقام قضا ، در تفسير ووعظ وخطابه مهارت داشت . « 1 » علّامه طباطبائى در رساله خطّى انساب آلعبدالوهاب مقامات علمى ، فضايل اخلاقى واعتبار اجتماعى او را ستوده است . « 2 »
2 . حاج ميرزا مهدى قاضى : فرزند محمد تقى مذكور ومردى فاضل ، بزرگوار و اهل ديانت مىباشد . حاج ميرزا محمدحسن شيخالاسلام طباطبائى معروف به شيخ آقا وحاج ميرزا محمود شيخالاسلام دو برادرند كه از اين خاندان برخاستهند . « 3 »
3 . سيدمحمد حسين قاضى : فرزند ميرزا علىاصغر كه ميرزا باقر قاضى در كتاب حديقة الصالحين به وصف مقامات علمى ومعنوى او پرداخته است . وى از شاگردان برجسته صاحب جواهر مىباشد وتأليفاتى در فقه واصول دارد . « 4 »
4 . حاج ميرزا يوسف مجتهد : در عصر خويش از جمله معاريف بود وعلم و عمل را در وجود خويش جمع كرده بود . او متصدى رفع گرفتاريهاى مردم در امور حقوقى ورسيدگى به محاكمات شرعيه بود . ميرزا يوسف از محضر وحيد بهبهانى استفاده كرد وآثارى چون زهر الحساب ، رساله خراجيه ، رساله جهاديه وكتابى در اصول وفروع دين ، محصول تلاشهاى علمى و فكرى اوست . خاندان حاج ميرزا يوسف به فتاحى معروفند ، زيرا ميرفتاح فرزند وى بود و در زمان محاصره تبريز توسط مهاجمان روس ، رياست دينى اين شهر را عهدهدار بود . « 5 »
5 . ميرزا محمد آقا قاضى تبريزى : از فرزندان ميرزا يوسف است كه در سال 1316 ه . ق به عتبات عراق رفت وچندين سال از محضر شريعت اصفهانى و ديگر معاريف حوزه نجف بهره برد و در سال 1329 ه - . ق به تبريز بازگشت و به درس وبحث ، رفع مشكلات مردم وتأليف آثار مشغول گرديد . « 6 »
6 . آقا ميرزا محسن قاضى تبريزى : عالم عابد وفقيه ربانى ، حاج ميرزا محسن قاضى فرزند عبدالجبار ، از مشاهير تبريز بهشمار مىرود كه در ورع وتقوا به علم و عمل فردى كمنظير بود . ولادتش را به سال 1236 ق ووفاتش را 1306 ق نوشتهاند . « 7 » پس از وى فرزندش حاج ميرزا محمد على قاضى طباطبائى رياست اين خاندان را بهعهده گرفت . « 8 »
7 . حاج سيد حسين قاضى : فرزند ميرزا احمد ، پسر ميرزا رحيم طباطبائى است . فقه واصول را نزد ميرزا شيرازى فرا گرفت و در مقامات عرفانى و سير وسلوك شاگرد ملّا حسين قلى همدانى بود . فرزند ايشان آيت الله سيد على قاضى طباطبايى است كه از همان ابتدا تحت
هامش
( 1 ) - خاندانهاى فضل ودانش آذربايجان در دوره قاجار ، حسن قاضى ، ص 147 - 146 .
( 2 ) - وحيد بهبهانى ، ص 230 .
( 3 ) - دانشمندان آذربايجان ، ص 268 .
( 4 ) - الكرام البرره فى القرن الثالث بعد العشر ، شيخ آقا بزرگ تهرانى ، جاول ، ص 409 - 408 .
( 5 ) - آتشكده اردستان ، بخش اول ، ص 176 ؛ وحيد بهبهانى ، ص 231 .
( 6 ) - مكارم الآثار ، معلم حبيبآبادى ، ج 8 ، ص 3020 و 3021 .
( 7 ) - علماى معاصر ، واعظ خيابانى ، ص 61 .
( 8 ) - مكارم الآثار ، ج 3 ، ص 1030 ؛ مأخذ قبل ، ص 61 .