و در اين تأكيد چنان اهميت مى دادند كه فرموده اند : « كسى كه طالب سيروسلوك شد اگر براى پيدا كردن استاد ، نصف عمر خود را در جستجو بگذراند ، ارزش دارد . و آن كه به استاد رسيده ، نصف راه را طى كرده است . » « 1 »
و براى استاد ويژگى هايى نيز برشمرده است : « خبير ، بصير ، از هوا بيرون آمده ، به معرفت الهيه رسيده » « 2 »
با عنايت به اين موارد ، يقيناً اساتيد حضرت آيه ا . . . سيد على آقا قاضى افرادى شايسته و با ويژگيهاى خاص بوده اند و در نتيجه زيربناى علمى و شخصيتى و اخلاقى و عرفانى معظم له با راهنمايى و راهبرى اين اساتيد ساخته شده و مرحله به مرحله به رشد و تعالى رسيده است :
خشت اول چون نهد استاد ، راست * پس فضايل جملگى استاد راست
درس اول زانكه داد استاد خوب * مرحبا بر اين چنين استادِ خوب
نيك درسى داده چون استاد ياد * زان به نيكى مى كنم ز استاد ، ياد
اى خوشا فرخنده يادِ اوستاد * زنده بادا زن - ده يادِ اوستاد « 3 »
اساتيد دوران تحصيلات در تبريز
حضرت آيه ا . . . سيد على آقا قاضى در دوران تحصيلات خود در تبريز - تا 23 سالگى كه عازم نجف شده اند - « 4 » از محضر چهار استاد بهره مند شده اند كه دو تن از آن اساتيد در ياد نامهها وكتابهاى مربوط ، معرفى شده اند :
1 - پدر بزرگوارشان ، حضرت آيه ا . . . سيد حسن قاضى كه از شاگردان ميرزا محمدحسن شيرازى بود و از ايشان اجازهى اجتهاد داشتند . حضرت آيه ا . . . سيد على آقا قاضى ، تفسير كشاف را نزد پدر خوانده است .
2 - حجه الاسلام نيّر ( ميرزا محمد تقى تبريزى ) شاعر نامى و دانشمند معروف كه اشعار بسيارى به عربى و فارسى از ايشان نقل شده و كتاب معروفش « آتشكدهى نير » جزو كتب ارزشمند ادبيات عاشورايى است و حاوى 2086 بيت مى باشد . حضرت آيه ا . . . سيد على آقا قاضى ، ادبيات عربى و فارسى را پيش ايشان به اتمام رسانده است .
اما دو استاد ديگر معظم له در تبريز ، كه متآسفانه در كتب مربوطه نيز كمتر معرفى شدهاند دو علامهى بزرگ از علماى قراچه داغ ( ارسباران ) بوده اند كه هر دو از اجلهى مجتهدين و از اعاظم فقها و مفسرين عصر خود محسوب مى شده اند . نگارندهى اين مقاله به
هامش
( 1 ) - همان - ص 120
( 2 ) - اسوه عارفان - ص 18
( 3 ) - شعر از نگارندهى مقاله
( 4 ) - كتاب « اسوهى عارفان » سن معظم له را هنگام عزيمت به نجف الاشرف 26 نوشته و تاريخ تولد ايشان را 1282 ه - . ق ثبت كرده است . ولى كتاب « عطش » سال 1285 ه - . ق را تاريخ تولد مى نويسد .